Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ARABCAMİİ MAHALLESİ
Galata mahallelerindendir; 1934 Belediye şehir rehberi haritasında 130 numaralı mahalledir. Aşağıdaki notlar 1946 yılında tesbit edilmiştir:
Sınırı, deniz, Galata Yenikapı Caddesinin bir kısmı, Tersane Caddesinin bir kısmı, Abdüsselâh sokağının bir kısmı, Yanıkkapı sokağının bir kısmı, Voyvoda caddesinin bir kısmı, Perşembepazarı Caddesi ve Arabkayyum Sokağı ile çevrilmiştir. İç Sokak ve Caddeleri şunlardır: Kalafatçılar Caddesi, Makaracılar Caddesi, Eski Balıkhane Sokağı, Kürekçiler kapısı Sokağı, Yelkenciler Sokağı, Narağacı Sokağı, Talaşçılar Sokağı, Üstüpücüler Sokağı, Cevahir Çıkmazı, Çeşmemeydanı, Alaca Çıkmazı, Üsküpçü Sokağı, Buğulu Sokak, Yemeniciler Caddesi, Alacamescid Sokağı, Abdüsselâh Sokağının bir kısmı, Hocahanım Sokağı, Hediye Sokağı, Sırmalı Sokak, Nâfe Sokağı, Ziyalı Sokak, Tersane Caddesinin bir kısmı, Fütuhat Sokağının bir kısmı, Koruk Sokağı, Bakır Sokağı, Galatamahkemesi Sokağı, Arabcamii avlusu, Arabcamii çıkmazı, Aylak Sokağı, Eskitaş çıkmazı, Kutu çıkmazı, Samur Sokağı, Zencefil Sokağı, Beyazkelebek Sokağı, Serçe Sokağı.
İkinci Mahmud devrine ait bir Bostancıbaşı defterinde de, bu mahallenin Haliç sahili boyu şöyle tesbit edilmiştir:
“Azapkapısı iskelesi, Kürd Mehmedin kahvesi, Sokollu Mehmed Paşa Camii, Bartınlı Hacı Alinin Taş hanı, Taş hanın önünde Fu...
⇓ Read more...
Galata mahallelerindendir; 1934 Belediye şehir rehberi haritasında 130 numaralı mahalledir. Aşağıdaki notlar 1946 yılında tesbit edilmiştir:
Sınırı, deniz, Galata Yenikapı Caddesinin bir kısmı, Tersane Caddesinin bir kısmı, Abdüsselâh sokağının bir kısmı, Yanıkkapı sokağının bir kısmı, Voyvoda caddesinin bir kısmı, Perşembepazarı Caddesi ve Arabkayyum Sokağı ile çevrilmiştir. İç Sokak ve Caddeleri şunlardır: Kalafatçılar Caddesi, Makaracılar Caddesi, Eski Balıkhane Sokağı, Kürekçiler kapısı Sokağı, Yelkenciler Sokağı, Narağacı Sokağı, Talaşçılar Sokağı, Üstüpücüler Sokağı, Cevahir Çıkmazı, Çeşmemeydanı, Alaca Çıkmazı, Üsküpçü Sokağı, Buğulu Sokak, Yemeniciler Caddesi, Alacamescid Sokağı, Abdüsselâh Sokağının bir kısmı, Hocahanım Sokağı, Hediye Sokağı, Sırmalı Sokak, Nâfe Sokağı, Ziyalı Sokak, Tersane Caddesinin bir kısmı, Fütuhat Sokağının bir kısmı, Koruk Sokağı, Bakır Sokağı, Galatamahkemesi Sokağı, Arabcamii avlusu, Arabcamii çıkmazı, Aylak Sokağı, Eskitaş çıkmazı, Kutu çıkmazı, Samur Sokağı, Zencefil Sokağı, Beyazkelebek Sokağı, Serçe Sokağı.
İkinci Mahmud devrine ait bir Bostancıbaşı defterinde de, bu mahallenin Haliç sahili boyu şöyle tesbit edilmiştir:
“Azapkapısı iskelesi, Kürd Mehmedin kahvesi, Sokollu Mehmed Paşa Camii, Bartınlı Hacı Alinin Taş hanı, Taş hanın önünde Funda iskelesi, yanında Uzun Mehmedin kayıkhanesi ve marangoz dükkânı, Şeyh Ali Efendinin irad kayıkhanesi, Özoğlu Osmanın irad kayıkhanesi, Mustafa ağanın irad kayıkhanesi, Kuloğlu İsmailin irad kayıkhanesi, Direkçi mağazası ve Kalafatyeri, Seyid Alinin kahvesi, Gümüş Alinin kahvesi, serapa terzi dükkânları, Alipaşa Camii şerifi ve mâi leziz çeşmesi, Kürekçikapısı iskelesi, Kereste gümrüğü, yanında Halatçı esnafından Yusuf Beyin dükkânı, varolcu zemininin dükkânı Hasan Çavuşun berber dükkânı, Makaracı Halil Ağanın dükkânı, halatçı Kondaroğlunun dükkânı, halatçı Paşaoğlunun dükkânı, Hacı Alizâdenin dükkânı, Korişoğlunun dükkânı, halatçı Kâmiloğlunun dükkânı, halatçı Ali Ağanın dükkânı, yanında serapa makaracı dükkânları ve Balıkhane arsası, yanında yağkapanı iskelesi.”
Arabcamii Mahallesini, Tersane Mahallesini, Tersane Caddesinin kara ve deniz taraftarları olmak üzere başlıca iki mıntakaya ayırmak mümkündür. Kara tarafı, büyük hanlar arasında, dar gelirli amele ailelerine mesken olmuş ve ekserisi harab ve ahşap evlerden mürekkeptir. Deniz tarafı ise, hemen baştan başa Galatanın en zengin ve faal bir ticaret ve sanayi bölgesidir; şu kayt ile ki, büyük hanlar, mağazalar, depolar, müstesna, diğer atölyeler ve dükkânlar, kârgir veya ahşab ve harab binalara yerleşmiştir. Mahallenin bu kısmı, sabahın ilk saatlerinden akşamın geç vaktine kadar daimî bir hay ve huy içinde çalkalanmaktadır. Galatanın demir sanayii ve gemi levazımı üzerine iş yapan birçok müesseseleri bu mahellede yerleşmiş bulunmaktadır; yukarıdaki Bostancıbaşı defteri ile yelkenciler, kürekçiler, makaracılar, üstupucular, kalafatcılar gibi sokak isimleri de bunu pek aydın bir surette belirtir. (Bu sokak isimlerine bakınız). Tersane Caddesi boyu, Galatanın en şenlikli ve kalabalık bir yeridir; Çeşmemeydanı ise İstanbulun eski tulumbacılık hayatında pek meşhur bir yerdir. (B. : Tersâne Caddesi; Çeşme Meydanı). Mahallenin hemen bütün sokakları, çok faal bir ticaret ve sanayi bölgesi olmasına rağmen bozuk, pis, yağışlı kış günlerinde ise birer batak halindedir. Kara tarafındaki evlerin sâkinleri de, kadınları ve çocuklariyle, bu pislik ve hercümerc ile ünsiyet kesbetmişler gibidir. Zenbilli Ali Efendinin hayratından Alaca Mescid, Sokollu Mehmed Paşa Azabkapı Camii ve Medresesi, Arab Camii, Arabcamii Hamamı, Boğuluca yahut Bokluca Hamam (ki 1946 da kapısındaki levhada nezâhet endişesiyle k harfi yazılmamış ve Boluca Hamam olmuştur), Saliha Sultanın muhteşem Meydan çeşmesi ve Sebili (B. : Azabkapısı Meydan Çeşmesi ve Sebili) bu mahallenin hudud içindedir.
İstanbulun son imar faaliyeti içinde geniş istimlâk ve hedim ile ve ortasından bir şahrâhın açılması ile sîması en çok değişen yerlerden biri de bu Arabcamii mahallesi olmuştur. Bu son satırların yazıldığı 1959 masında faaliyet devam etmekte idi (İstanbul meddesinde son îmâra tahsis edilen sayfalara bakınız).
Galatada Arabcamii Mahallesi
(Harita 1934 Belediye Şehir Rehberinden)
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM020635
Theme
Location
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 2, pages 949-951
Note
Image: volume 2, page 950
See Also Note
B. : Tersâne Caddesi; Çeşme Meydanı; B. : Azabkapısı Meydan Çeşmesi ve Sebili
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.