Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ARABCAMİİ HAMAMI
“Arabcamii Yeni Hamamı” ve “Perşembepazarı Hamamı” adlariyle de anılır; yaptıran meşhur börekçi Hacı Hasan Beydir ki, İstanbulun en yeni hamamlarından biridir denilse yeridir, yapı tarihi 1889 - 1890 arasında olacaktır. Kapıları Nâfe sokağı üzerinde bir çifte hamamdır. Türk hamam yapısı bakımından orijinal bir sanat kıymeti yoktur. Erkekler hamamının camekân kısmı, dar uzunca, üç ahşap katlı, loş bir yerdir. Kapıdan girilince solda hamamcı tezgâhı, arkasında hamamcının kendisine tahsis ettiği bir oda vardır, sağdan üç dört ayak basamak ile çıkılınca, bir müşteri odasiyle hamamın sağ duvarı boyunca uzanan bir soyunma peykesi vardır. İkinci katın sokak tarafında yanyana üç soyunma odası, bunların tam karşısında da camekân ile bölünmüş oldukça büyük bir oda vardır. Üçncü kat da ikincinin aynı olup, bu satırların yazıldığı sırada döşenmemiş, kısmen hamam müstahdemini tarafından işgal edilmiş bulunuyordu.
Cemekânın zemin katında, hamamcı tezgâhının bulunduğu sol duvar, koyu sarı bir zemin üzerine çiçek motifli gayet çirkin İtalyan çinileriyle kaplıdır; Soğukluğa geçilen kapı bu duvarda olup üzerinde beyaz badanalı küçük bir yaşmak vardır. Soğukluk bir beşik kubbe ile örtülüdür. Girince hemen sola rastlıyan bir kapıdan dar bir koridora geçilir ki, bunun sağında iki temizlik hücresi, so...
⇓ Read more...
“Arabcamii Yeni Hamamı” ve “Perşembepazarı Hamamı” adlariyle de anılır; yaptıran meşhur börekçi Hacı Hasan Beydir ki, İstanbulun en yeni hamamlarından biridir denilse yeridir, yapı tarihi 1889 - 1890 arasında olacaktır. Kapıları Nâfe sokağı üzerinde bir çifte hamamdır. Türk hamam yapısı bakımından orijinal bir sanat kıymeti yoktur. Erkekler hamamının camekân kısmı, dar uzunca, üç ahşap katlı, loş bir yerdir. Kapıdan girilince solda hamamcı tezgâhı, arkasında hamamcının kendisine tahsis ettiği bir oda vardır, sağdan üç dört ayak basamak ile çıkılınca, bir müşteri odasiyle hamamın sağ duvarı boyunca uzanan bir soyunma peykesi vardır. İkinci katın sokak tarafında yanyana üç soyunma odası, bunların tam karşısında da camekân ile bölünmüş oldukça büyük bir oda vardır. Üçncü kat da ikincinin aynı olup, bu satırların yazıldığı sırada döşenmemiş, kısmen hamam müstahdemini tarafından işgal edilmiş bulunuyordu.
Cemekânın zemin katında, hamamcı tezgâhının bulunduğu sol duvar, koyu sarı bir zemin üzerine çiçek motifli gayet çirkin İtalyan çinileriyle kaplıdır; Soğukluğa geçilen kapı bu duvarda olup üzerinde beyaz badanalı küçük bir yaşmak vardır. Soğukluk bir beşik kubbe ile örtülüdür. Girince hemen sola rastlıyan bir kapıdan dar bir koridora geçilir ki, bunun sağında iki temizlik hücresi, solunda da ayakyolları ile bir duş yeri vardır.
Bu koridora açılan kapının yanından soğukluğun nihayetine kadar geniş bir mermer peyke vardır. Asıl hamam kapısı soğukluğun sağ duvarı nihayetindedir.
Asıl hamam bir murabbadır ve tek bir kubbe altında toplanmıştır. Birer tanesi dört köşesinde bulunmak üzere on beş kurnadır. Köşelerde kurnalar yarım duvarlarla bölünerek dört halvet haline konulmuştur. Diğer kurnalardan ikisi soğukluk kapısının iki yanındadır, geri kalan dokuz kurna da, halvetler arasındaki sofalara üçer üçer taksim edilmiştir. Sofalardaki kurnalar arasında mermer paravancıklar vardır. Göbek taşı bir murabbaın köşeleri azıcık kesilmiş olarak sekiz köşelidir.
Arabcamii Hamamı, bu satırların yazıldığı sırada, (1946), Hacı Hasan Beyin vârislerinin elinde bulunuyordu. 1926 dan beri kiracısı, ayni zamanda Çeşme Meydanındaki Yeşildirek Hamamını işleten Muşyah Kanberyan idi. Büyük şehrin en kalabalık semtlerinden birinde işlek bir hamamdır. Temiz bakılmaktadır. Takımları boldur; içtimaî sınıfı yüksek kimseleri ağırlıyabilcek yeni takımları vardır. Hamamda iki dellâk, bir külhancı iki nâtır ve bir yanaşma olarak altı kişi çalışmaktadır.
Bay Kanberyan, feleğin kermü serdini görmüş en tecrübeli hamamcılarımızdan olup bu hamamın İstanbul Ansiklopedisi adına ziyaretinde, yapılan büyük işin zevkine vararak elden gelen kolaylıklığı göstermiştir.
Kadınlar hamamı da ayni plân üzerinedir. Yalnız daha küçüktür. On üç kurnadır, iki halveti vardır. Camekân kısmı da yine üç katlı olup, yalnız zemin katı tahta peykeler üzerine serilmiş bir örtü ile pek basit bir surette döşenmiştir ve bir nâtır kadının idaresine bırakılmıştır. Müşterileri de Perşembepazarı civarının ayak takımıdır. Galata umumhanelerinin sermayeleri de ekseriyetle bu hamama gelirler.
Arabcamii Hamamında Camekân
(Resim: Reşad Sevinçsoy)
Arabcamii Hamamı
(Resim: Reşad Sevinçsoy)
Arabcamii Hamamı
(Resim: Reşad Sevinçsoy)
Theme
Building
Contributor
Reşad Sevinçsoy
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM020634
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Reşad Sevinçsoy
Description
Volume 2, pages 947-949
Note
Image: volume 2, pages 948, 949
Theme
Building
Contributor
Reşad Sevinçsoy
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.