Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ARABAHMEDPAŞA YALISINDA İNGİLİZ ELÇİSİ VAK’ASI
On altıncı asır sonlarında bir rezâlet vak’asına sahne olmuş bir yalıdır; yeri kesin olarak tesbit edilemedi. Kahramanı Kraliçe Elisabeth’in İstanbula gönderdiği bir İngiliz elçisi olan rezâlet vak’asını nakleden vesikada, ki İstanbuldaki Başvekâlet Arşivinde Divanı Hümâyun defterlerinde bir ferman sûretidir, bu yalının Tophânede olduğu yazılıdır. O devrin Tophânei Âmiresinin sahil boyu Fındıklıya yaklaştığına ve yalıların da oradan başladığına göre Arabahmedpaşa yalısının da Fındıklıda olması gerekir diyebiliriz; nitekim bu vezirin Türbesi de Fındıklıda Güzel Sanatlar Akademisinin önünde idi, son îmar istimlâkleri arasında kaldırıldı; bundan da yalının orada, şimdiki Akademi veya Atatürk Kız Lisesi binalarının yerinde, hatta biraz daha Tophâne tarafında, bir zamanlar kolordu kumandanlığının iskân ettiği sahilsarayın yerinde olduğu muhtemeldir.
Onaltıncı asır sonbaharına doğru İstanbula gelen İngiliz elçisi William Harborne, İngilizlerin Arab Amed adını bozarak Rapamat dedikleri bu vezirin Tophânedeki yalısında yerleşmişti; nakledeceğimiz vak’anın kahramanı bu zâtin halefi olup aynı yalıda oturan Edward Barton yahut Burton (B. : Burton, Edward) dır.
Hicrî 1002 (M. 1598) Ramazanında, Tophâne müslümanları Divânı Hümáyuna bir arzuhal sunarak, semtlerinde Arabahmedpaşa Yalısında kira...
⇓ Read more...
On altıncı asır sonlarında bir rezâlet vak’asına sahne olmuş bir yalıdır; yeri kesin olarak tesbit edilemedi. Kahramanı Kraliçe Elisabeth’in İstanbula gönderdiği bir İngiliz elçisi olan rezâlet vak’asını nakleden vesikada, ki İstanbuldaki Başvekâlet Arşivinde Divanı Hümâyun defterlerinde bir ferman sûretidir, bu yalının Tophânede olduğu yazılıdır. O devrin Tophânei Âmiresinin sahil boyu Fındıklıya yaklaştığına ve yalıların da oradan başladığına göre Arabahmedpaşa yalısının da Fındıklıda olması gerekir diyebiliriz; nitekim bu vezirin Türbesi de Fındıklıda Güzel Sanatlar Akademisinin önünde idi, son îmar istimlâkleri arasında kaldırıldı; bundan da yalının orada, şimdiki Akademi veya Atatürk Kız Lisesi binalarının yerinde, hatta biraz daha Tophâne tarafında, bir zamanlar kolordu kumandanlığının iskân ettiği sahilsarayın yerinde olduğu muhtemeldir.
Onaltıncı asır sonbaharına doğru İstanbula gelen İngiliz elçisi William Harborne, İngilizlerin Arab Amed adını bozarak Rapamat dedikleri bu vezirin Tophânedeki yalısında yerleşmişti; nakledeceğimiz vak’anın kahramanı bu zâtin halefi olup aynı yalıda oturan Edward Barton yahut Burton (B. : Burton, Edward) dır.
Hicrî 1002 (M. 1598) Ramazanında, Tophâne müslümanları Divânı Hümáyuna bir arzuhal sunarak, semtlerinde Arabahmedpaşa Yalısında kira ile oturan İngiliz elçisiyle adamlarının yaptıklarından şikâyet ettiler; şöyle ki:
“Etrafına birtakım uygunsuzları toplamış olan elçi, gece ve gündüz envai fisk ve fücur edip fâhişeler getirtiyor, fesad ve şenaattan hali kalmıyordu. Yalıyı kaçkın esirlere bir yatak haline getirmişti ve hattâ adamları vasıtasiyle esir kaçırtıp saklıyordu.
“Namaz vakitlerinde tabıl ve zurna sesinden ezan işidilmiyordu, sûreti mahsusada çan çaldırtıyordu. Geceleyin, civardaki müslüman mezarlıklarına kazûrât döktürüyordu. Divan bunun bir çâresini bulmazsa halk yalıya ateş verip içindekilerle beraber yakacaktı”.
Divanı Hümayun Tophanelilerin şikâyetine fevkalâde bir ehemmiyet verdi; Galata kadısına gönderilen bir ferman ile, mâhud elçinin ve adamlarının derhal yalıdan çıkarılarak Galatada kale duvarları içinde yerleştirilmesi emredildi.
Edward Buston o tarihte henüz yirmi altı yaşında bir delikanlı idi. Tophanedeki yalıdan çıkarılınca Heybeli Adayı Galata içine tercih etti, bu adada, uygunsuz takımından yârânı, bilhassa rum kızları ve oğlanları ile eğlencelerine daha rahat devam etti ve 1597 de otuz yaşında iken orada öldü, Heybeli Ada mezarlığına gömüldü.
Bibl. : Ahmed Refik, Hicrî Onbirinci asırda İstanbul hayatı; Ahmed Refik, Türkler ve Kraliçe Elizabet; A. N. Kuran, Türk - İngiliz münâsebetlerinin başlangıcı ve gelişmesi; S. Eyice, Not.
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM020625
Theme
Event
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 2, pages 922-923
See Also Note
B. : Burton, Edward
Bibliography Note
Bibl. : Ahmed Refik, Hicrî Onbirinci asırda İstanbul hayatı; Ahmed Refik, Türkler ve Kraliçe Elizabet; A. N. Kuran, Türk - İngiliz münâsebetlerinin başlangıcı ve gelişmesi; S. Eyice, Not.
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.