Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ALİAĞA ÇEŞMESİ
Kocamustafapaşa Arabacıbayezid ile Canbâziye mahalleri sınırın teşkil eden Meşelimescid sokağında, bu sokağın Kocamustafapaşa çeşme sokağile olan kavşağı köşesindedir; klâsik üslûpta bir on sekizinci asır çeşmesidir, kesme taştan, altı beyitlik kitabe taşı kemerin üstünde, ayna taşı sade nakışlı mermerdendir; ayna taşının üstünde tas koymak için iki küçük göz vardır; kemerin kilit taşı üzerinde kabartma küçük bir gül motifi bu çeşmenin hemen yegâne süsüdür.
1946 da, lülesi kırık, suyu kesilmiş olduğu halde, heyeti umumiyesile sağlam, az bir himmet ile ihya edilebilir durumda idi. Çeşmenin en üst pervazının ortasında Birinci Mahmudun tuğrası bulunuyormuş, kazınmış, izi kalmıştır. Hazinesi oldukça karap, üzerini otlar bürümüştü.
Çeşmeyi yaptıran Birinci Mahmudun anası Saliha Sultanın başağası Ali Ağadır; semt halkı ağzında «Başağa Çeşmesi» diye meşhurdur; tâlik hat ile yazılmış olup Yümni tarafından söylenmiş tarih kitâbesi şudur:
Mehdi ulyâ gevheri yektâyi bürci (?) saltanat
Mâderi Sultan Mahmudi mekârim intimâ
Sâyesinde pâdişahi âlemin olmaktadır
Masdari hayrü hesan, menbai cûdü atâ
Ol yegâne dürri bahri ismetin hüddamı da
Olmada hayrâte sai cehdidüb subhü mesâ
Başağa yâni o hem nâmi Aliyülmürtezâ
Fî sebilillâh bu valâ çeşmeyi kıldı binâ
Hayrini makbül sa’yü himmetin meşkûr idüb...
⇓ Read more...
Kocamustafapaşa Arabacıbayezid ile Canbâziye mahalleri sınırın teşkil eden Meşelimescid sokağında, bu sokağın Kocamustafapaşa çeşme sokağile olan kavşağı köşesindedir; klâsik üslûpta bir on sekizinci asır çeşmesidir, kesme taştan, altı beyitlik kitabe taşı kemerin üstünde, ayna taşı sade nakışlı mermerdendir; ayna taşının üstünde tas koymak için iki küçük göz vardır; kemerin kilit taşı üzerinde kabartma küçük bir gül motifi bu çeşmenin hemen yegâne süsüdür.
1946 da, lülesi kırık, suyu kesilmiş olduğu halde, heyeti umumiyesile sağlam, az bir himmet ile ihya edilebilir durumda idi. Çeşmenin en üst pervazının ortasında Birinci Mahmudun tuğrası bulunuyormuş, kazınmış, izi kalmıştır. Hazinesi oldukça karap, üzerini otlar bürümüştü.
Çeşmeyi yaptıran Birinci Mahmudun anası Saliha Sultanın başağası Ali Ağadır; semt halkı ağzında «Başağa Çeşmesi» diye meşhurdur; tâlik hat ile yazılmış olup Yümni tarafından söylenmiş tarih kitâbesi şudur:
Mehdi ulyâ gevheri yektâyi bürci (?) saltanat
Mâderi Sultan Mahmudi mekârim intimâ
Sâyesinde pâdişahi âlemin olmaktadır
Masdari hayrü hesan, menbai cûdü atâ
Ol yegâne dürri bahri ismetin hüddamı da
Olmada hayrâte sai cehdidüb subhü mesâ
Başağa yâni o hem nâmi Aliyülmürtezâ
Fî sebilillâh bu valâ çeşmeyi kıldı binâ
Hayrini makbül sa’yü himmetin meşkûr idüb
Nice hayrâte muvaffak eylesün bâri Hüdâ
Tâkine tarh eyle Yümni böyle bir tarihi pâk
«Âbi Kevser iç gelüb ayni Aliden daimâ»
H. 1150 (M. 1737)
Bibl. : İ H. Tanışık, İstanbul Çeşmeleri, I; REK, Gezi Notu.
Kocamustafapaşada Aliağa Çeşmesi, 1946
(Resim: A. Bülend Koçu)
Theme
Building
Contributor
A. Bülend Koçu
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM020111
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
A. Bülend Koçu
Description
Volume 2, page 623
Note
Image: volume 2, page 623
Bibliography Note
Bibl. : İ H. Tanışık, İstanbul Çeşmeleri, I; REK, Gezi Notu.
Theme
Building
Contributor
A. Bülend Koçu
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.