Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AKAGÜNDÜZ
Roman muharriri, büyük humorist gazeteci, politika hayatında meşhur bir İttihadcı; sosyal yaralar üzerinde bir operatör nişteri gibi dolaşan velûd ve cesur kalemi, samimî olduğu için ancak kendisine yakışan üslûbunun kalenderâne ve rindâne lâübaliliği, sohbetlerinin zenginliği harikulâde tatlı dili ve tevazuu ile İstanbul basınının seçkin şöhretlerinden; İstanbul Ansiklopedisine yazılacak hal tercemesinde üstadın kendi kaleminden çıkmış otobiyografi parçalarının pek orijinal şeyler olabileceği düşünülmüş ve kendisine 1945 de bir mektupla müracaat edilerek ricada bulunulmuştu; Akagündüz o tarihde Gece Postasındaki sütununda bu ricamızın bir haftaya kadar yerine getirileceğini vâdetmek lûtfunda bulunmuş ise de yazıyı yazmamıştır. Büyükşehrin bu değerli çocuğunun hal tercemesini muhtasar kaynaklardan alıyoruz.
Asıl adı Hüseyin Avnidir, Aka Gündüz takma adı ile şöhret yapmış, has kütük adı tamamen unutulmuştur. 1885 de Katerin’de doğdu, binbaşı Kadri Bey isminde bir zâtın oğludur. Edirne askeri rüşdiyesinde, Kuleli İdadesinde okumuş, baba mesleki olarak Harbiyeye girmiş, fakat sıhhî durumu askerliğe müsaid olmadığından Harbiyenin ikinci sınıfından ihrac edilmiş, Parise giderek güzel sanatlar akademisine iki yıl devam etmiş, İstanbula döndüğünde politika hayatına atılmış, tehlikeli bi...
⇓ Read more...
Roman muharriri, büyük humorist gazeteci, politika hayatında meşhur bir İttihadcı; sosyal yaralar üzerinde bir operatör nişteri gibi dolaşan velûd ve cesur kalemi, samimî olduğu için ancak kendisine yakışan üslûbunun kalenderâne ve rindâne lâübaliliği, sohbetlerinin zenginliği harikulâde tatlı dili ve tevazuu ile İstanbul basınının seçkin şöhretlerinden; İstanbul Ansiklopedisine yazılacak hal tercemesinde üstadın kendi kaleminden çıkmış otobiyografi parçalarının pek orijinal şeyler olabileceği düşünülmüş ve kendisine 1945 de bir mektupla müracaat edilerek ricada bulunulmuştu; Akagündüz o tarihde Gece Postasındaki sütununda bu ricamızın bir haftaya kadar yerine getirileceğini vâdetmek lûtfunda bulunmuş ise de yazıyı yazmamıştır. Büyükşehrin bu değerli çocuğunun hal tercemesini muhtasar kaynaklardan alıyoruz.
Asıl adı Hüseyin Avnidir, Aka Gündüz takma adı ile şöhret yapmış, has kütük adı tamamen unutulmuştur. 1885 de Katerin’de doğdu, binbaşı Kadri Bey isminde bir zâtın oğludur. Edirne askeri rüşdiyesinde, Kuleli İdadesinde okumuş, baba mesleki olarak Harbiyeye girmiş, fakat sıhhî durumu askerliğe müsaid olmadığından Harbiyenin ikinci sınıfından ihrac edilmiş, Parise giderek güzel sanatlar akademisine iki yıl devam etmiş, İstanbula döndüğünde politika hayatına atılmış, tehlikeli bir jon - türk görülerek Selânik’e sürülmüş, orada İttihat ve Terakki Cemiyetine girmiştir 31 mart vak’asında gönüllü yazılarak Hareket Ordusu ile İstanbula gelmişti.
Genç yaşında atıldığı muharrirlik hayatında coşkun millî duyguları ile adı etrafında gittikçe büyüyen bir alâka toplayan Aka Gündüz yarı ciddi mizah sahasında bilhassa seçkin bir kalem olmuş, Millî Mücadeleye ilk günlerinde katılmış, Ankarada bir mizah gazetesi çıkarmış, 1932 de Ankara Millet Vekilliğine seçilmiş ve o tarihten sonra da kesin olarak Ankarada, yeni devlet merkezinin Dikmen semtinde yerleşmiştir. Bir ara Ankara Radyosunda hafta sohbetleri zevkle dinlenen Aka Gündüz, son yıllarını tam inzivâ içinde geçirerek 7 kasım 1958 cuma sabahı vefat eti, ölümü bütün yurtda teessürle karşılandı. İlk yazıları Selânikde “Çocuk bağçesi” ve “Genç Kalemler” adındaki mecmualarda çıkmış olan Aka Gündüzün, roman ve hikâye, kitab halinde neşredilmiş en meşhur eserleri şunlardır:
Bozgun, Muhterem kaatil, Yarım Türkler, Hayattan Hikâyeler, Bu Toprağın Kızları, İki Süngü Arasında, Üç Kızın Hikâyesi, Üvey Ana, Çapraz Delikanlı, Gazinin Gizli Ordusu, Demirelin Hikâyesi, Odun Kokusu, Tang - Tango, Onların Romanı, Kokain, Aysel, Sarı Zeybekler, Bir Şoförün Defteri.
Üslûbkâr, mübalagalı olsa da realist görüşü, günlük hayat acılarına ve yaralarına samimî yakınlığı, bilhassa mütegallibeye ve nüfuz ceberutuna karşı cesurâne hücumları ona ölmez bir şöhret yapmıştır.
Aka Gündüz
(Resim : S. B.)
Theme
Person
Contributor
S. B.
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010993
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
S. B.
Description
Volume 1, page 497
Note
Image: volume 1, page 497
Theme
Person
Contributor
S. B.
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.