Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
AHMED MUHTAR BEY (Mâbeyinci Yekçeşim)
Üçüncü Selim devri ricalinden, bu hükümdarın en sadık bendegânından ve islâhat işlerinde hükûmete saray tarafınca destek olanlardan; halk ağzında “Kör Ahmed Bey”, mutaassıp mahfillerce de “Kör mâbeyinci” diye anılırdı. Enderunu hümayundan yetişmiş ve saraydaki rütbesine nisbetle “Hazine kethüdası” diye meşhir olan Halil Paşanın oğlu olup, Üçüncü Mustafa devrinde, babasının ölümünde küçük yaşta kimsesiz kalarak kardeşi İsmail Beyle beraber Enderuna çırağ edilmişdi. Ahmed Bey, sarayda şehzade Selimin dairesi hizmetine verildi; (H. 1203) 1788 de şehzadesinin tahta cülûsunda mâbeyinci oldu ve (H. 1222) 1807 ihtilâline kadar bu saltanatın bütün devamınca Sırkâtibi Ahmed Fâiz Beyle birlikte İstanbul sarayının en nüfuzlu bir siması olarak on dokuz yıl mâbeyincilik yaptı.
Esmer ve bir gözü sakat, yüzce çirkin adamdı, fakat mükemmel bir tahsil görmüş, tatlı dilli, en çetrefil işlerin pratik tatbik çarelerini buluveren zeki ve işgüzar bir adamdı. Devletin taassup, cehalet, ve bunların eseri olan anaşri ile sürüklendiği hezimet ve felâket uçurumunu bütün dehşeti ile görmüş, Türkiyenin Avrupa medeniyeti topluluğunun bir uzvu olarak kalkınması yolundaki islâhata en samimî duygularla taraftar olmuş, Üçüncü Selimi deviren ihtilâlde de ölümü istenilenlerin başlıcalarından biri olmuştu. Tahttan v...
⇓ Devamını okuyunuz...
Üçüncü Selim devri ricalinden, bu hükümdarın en sadık bendegânından ve islâhat işlerinde hükûmete saray tarafınca destek olanlardan; halk ağzında “Kör Ahmed Bey”, mutaassıp mahfillerce de “Kör mâbeyinci” diye anılırdı. Enderunu hümayundan yetişmiş ve saraydaki rütbesine nisbetle “Hazine kethüdası” diye meşhir olan Halil Paşanın oğlu olup, Üçüncü Mustafa devrinde, babasının ölümünde küçük yaşta kimsesiz kalarak kardeşi İsmail Beyle beraber Enderuna çırağ edilmişdi. Ahmed Bey, sarayda şehzade Selimin dairesi hizmetine verildi; (H. 1203) 1788 de şehzadesinin tahta cülûsunda mâbeyinci oldu ve (H. 1222) 1807 ihtilâline kadar bu saltanatın bütün devamınca Sırkâtibi Ahmed Fâiz Beyle birlikte İstanbul sarayının en nüfuzlu bir siması olarak on dokuz yıl mâbeyincilik yaptı.
Esmer ve bir gözü sakat, yüzce çirkin adamdı, fakat mükemmel bir tahsil görmüş, tatlı dilli, en çetrefil işlerin pratik tatbik çarelerini buluveren zeki ve işgüzar bir adamdı. Devletin taassup, cehalet, ve bunların eseri olan anaşri ile sürüklendiği hezimet ve felâket uçurumunu bütün dehşeti ile görmüş, Türkiyenin Avrupa medeniyeti topluluğunun bir uzvu olarak kalkınması yolundaki islâhata en samimî duygularla taraftar olmuş, Üçüncü Selimi deviren ihtilâlde de ölümü istenilenlerin başlıcalarından biri olmuştu. Tahttan vazgeçmeğe karar verdikten sonra sadık dostlarını kurtarmak istiyen Sultan Selimin müsaadesile saraydan kaçarak konağı bendelerinden olup Kumkapıda Ördekli sokakta, (bugün Ördekli bakkal sokağı) oturan bir yemenici ermeninin evinde saklanmış, fakat tanıyanların ihbarile yakalanmış, başı açık ve yalınayak türlü hakaret ve tecavüzle Alay köşkü önüne kadar götürülüp orada üzerine hançer ve kılıç “şüştürülerek” parçalanmıştı. Nâşı, nimetini görmüş meçhul dostları tarafından geceleyin çalınmış kayık ile Kadıköyüne geçirilip defin edilmişti. Kör Ahmed beyin Kanlıca körfezindeki yalısı, devrinin en güzel yapılarından biri olarak meşhurdu; Üçüncü Selimin bir çok defalar buraya gelip mehtapta bülbül dinlediği söylenir.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM010879
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 1, sayfa 395
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.