Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AHMED MUHTAR BEY (Mâbeyinci Yekçeşim)
Üçüncü Selim devri ricalinden, bu hükümdarın en sadık bendegânından ve islâhat işlerinde hükûmete saray tarafınca destek olanlardan; halk ağzında “Kör Ahmed Bey”, mutaassıp mahfillerce de “Kör mâbeyinci” diye anılırdı. Enderunu hümayundan yetişmiş ve saraydaki rütbesine nisbetle “Hazine kethüdası” diye meşhir olan Halil Paşanın oğlu olup, Üçüncü Mustafa devrinde, babasının ölümünde küçük yaşta kimsesiz kalarak kardeşi İsmail Beyle beraber Enderuna çırağ edilmişdi. Ahmed Bey, sarayda şehzade Selimin dairesi hizmetine verildi; (H. 1203) 1788 de şehzadesinin tahta cülûsunda mâbeyinci oldu ve (H. 1222) 1807 ihtilâline kadar bu saltanatın bütün devamınca Sırkâtibi Ahmed Fâiz Beyle birlikte İstanbul sarayının en nüfuzlu bir siması olarak on dokuz yıl mâbeyincilik yaptı.
Esmer ve bir gözü sakat, yüzce çirkin adamdı, fakat mükemmel bir tahsil görmüş, tatlı dilli, en çetrefil işlerin pratik tatbik çarelerini buluveren zeki ve işgüzar bir adamdı. Devletin taassup, cehalet, ve bunların eseri olan anaşri ile sürüklendiği hezimet ve felâket uçurumunu bütün dehşeti ile görmüş, Türkiyenin Avrupa medeniyeti topluluğunun bir uzvu olarak kalkınması yolundaki islâhata en samimî duygularla taraftar olmuş, Üçüncü Selimi deviren ihtilâlde de ölümü istenilenlerin başlıcalarından biri olmuştu. Tahttan v...
⇓ Read more...
Üçüncü Selim devri ricalinden, bu hükümdarın en sadık bendegânından ve islâhat işlerinde hükûmete saray tarafınca destek olanlardan; halk ağzında “Kör Ahmed Bey”, mutaassıp mahfillerce de “Kör mâbeyinci” diye anılırdı. Enderunu hümayundan yetişmiş ve saraydaki rütbesine nisbetle “Hazine kethüdası” diye meşhir olan Halil Paşanın oğlu olup, Üçüncü Mustafa devrinde, babasının ölümünde küçük yaşta kimsesiz kalarak kardeşi İsmail Beyle beraber Enderuna çırağ edilmişdi. Ahmed Bey, sarayda şehzade Selimin dairesi hizmetine verildi; (H. 1203) 1788 de şehzadesinin tahta cülûsunda mâbeyinci oldu ve (H. 1222) 1807 ihtilâline kadar bu saltanatın bütün devamınca Sırkâtibi Ahmed Fâiz Beyle birlikte İstanbul sarayının en nüfuzlu bir siması olarak on dokuz yıl mâbeyincilik yaptı.
Esmer ve bir gözü sakat, yüzce çirkin adamdı, fakat mükemmel bir tahsil görmüş, tatlı dilli, en çetrefil işlerin pratik tatbik çarelerini buluveren zeki ve işgüzar bir adamdı. Devletin taassup, cehalet, ve bunların eseri olan anaşri ile sürüklendiği hezimet ve felâket uçurumunu bütün dehşeti ile görmüş, Türkiyenin Avrupa medeniyeti topluluğunun bir uzvu olarak kalkınması yolundaki islâhata en samimî duygularla taraftar olmuş, Üçüncü Selimi deviren ihtilâlde de ölümü istenilenlerin başlıcalarından biri olmuştu. Tahttan vazgeçmeğe karar verdikten sonra sadık dostlarını kurtarmak istiyen Sultan Selimin müsaadesile saraydan kaçarak konağı bendelerinden olup Kumkapıda Ördekli sokakta, (bugün Ördekli bakkal sokağı) oturan bir yemenici ermeninin evinde saklanmış, fakat tanıyanların ihbarile yakalanmış, başı açık ve yalınayak türlü hakaret ve tecavüzle Alay köşkü önüne kadar götürülüp orada üzerine hançer ve kılıç “şüştürülerek” parçalanmıştı. Nâşı, nimetini görmüş meçhul dostları tarafından geceleyin çalınmış kayık ile Kadıköyüne geçirilip defin edilmişti. Kör Ahmed beyin Kanlıca körfezindeki yalısı, devrinin en güzel yapılarından biri olarak meşhurdu; Üçüncü Selimin bir çok defalar buraya gelip mehtapta bülbül dinlediği söylenir.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010879
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 1, page 395
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.