Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
AĞA HAMAMI
Beyoğlunda Kuloğlu Mahallesinde Turnacıbaşı Sokağı üzerindedir; onaltıncı asır yapısı, klâsik üslûbda küçük bir tek hamamdır; sokağa bakan yüzü kâgir bir bina ile kapanmış, hamam çukurda kalmıştır, sokak kapısı bu binanın altındaki dükkânlar arasında olup hamama on basamakdan fazla merdivenle inilir. 1945 de câmekân kısmında bir soyunma peykesi, merdivenle çıkılan iki asma katında da müteaddit odalar var idi. 1958 de hamam tekrar gezildiğinde bu katlara bir üçüncü katın ilâve edildiği görülmüştür.
Hamamı tasvir yolunda şu satırlar 1945 de tesbit edilmiştir:
Dar bir soğuklukdan geçilerek girilen asıl hamam kısmı yirmi kurnadır. Kapıdan girildiğine göre sağdaki köşede ve karşıya gelen iki köşede üçer kurnalı üç küçük halvet vardır. Sağ sofada dört, kapının karşısındaki sofada üç ve sol tarafdaki sofada da altı kurna vardır. Sol köşedeki halvetin göbek taşına bakan kapısı örülmüş, örülen kapı yerine de bir kurna konulmuş, sofamsı bir yıkanma yeri olmuş, bu halvete soğuklukda yeni bir kapı açılmış ve bir temizlenme yeri haline konulmuştur. Sağdaki halvetin de bir kısmı dıvarla bölünmüş, bu bölünen yere soğuklukdan bir kapı açılmış, buraya da ayak yolları yapılmıştır.
Plânda da vazıh olarak gösterildiğine göre Beyoğlu Ağa Hamamının bu kısmında, tesbit edemediğimiz bir tarihte mühim de...
⇓ Devamını okuyunuz...
Beyoğlunda Kuloğlu Mahallesinde Turnacıbaşı Sokağı üzerindedir; onaltıncı asır yapısı, klâsik üslûbda küçük bir tek hamamdır; sokağa bakan yüzü kâgir bir bina ile kapanmış, hamam çukurda kalmıştır, sokak kapısı bu binanın altındaki dükkânlar arasında olup hamama on basamakdan fazla merdivenle inilir. 1945 de câmekân kısmında bir soyunma peykesi, merdivenle çıkılan iki asma katında da müteaddit odalar var idi. 1958 de hamam tekrar gezildiğinde bu katlara bir üçüncü katın ilâve edildiği görülmüştür.
Hamamı tasvir yolunda şu satırlar 1945 de tesbit edilmiştir:
Dar bir soğuklukdan geçilerek girilen asıl hamam kısmı yirmi kurnadır. Kapıdan girildiğine göre sağdaki köşede ve karşıya gelen iki köşede üçer kurnalı üç küçük halvet vardır. Sağ sofada dört, kapının karşısındaki sofada üç ve sol tarafdaki sofada da altı kurna vardır. Sol köşedeki halvetin göbek taşına bakan kapısı örülmüş, örülen kapı yerine de bir kurna konulmuş, sofamsı bir yıkanma yeri olmuş, bu halvete soğuklukda yeni bir kapı açılmış ve bir temizlenme yeri haline konulmuştur. Sağdaki halvetin de bir kısmı dıvarla bölünmüş, bu bölünen yere soğuklukdan bir kapı açılmış, buraya da ayak yolları yapılmıştır.
Plânda da vazıh olarak gösterildiğine göre Beyoğlu Ağa Hamamının bu kısmında, tesbit edemediğimiz bir tarihte mühim değişiklik olmuştur; kanaatimizce, camekân kısmını genişletmek için hamamın asıl soğukluğu hazfedilmiş, uydurma bir soğukluk yapılmıştır.
Beyoğlu Ağa Hamamı pazardan gayri günler sabahleyin saat dokuzdan akşamın beşine kadar kadınlara mahsustur. Pazar günleri erkeklere tahsis edilmiş olup diğer günlerde de beşden gece onikiye kadar erkeklere açılır. Kadimden 1939 yılına kadar erkekler için bütün gece açık bir sabahcı hamamı idi. Nakil vasıtalarının kolay bulunamadığı, sokakların karanlık ve otellerin de pis olduğu devirlerde Beyoğlunun hovardalık âleminde gecikmiş istanbullu çapkınlar, evine gidemeyecek derecede sarhoş olanlar, bu arada uygunsuz güruhu için Beyoğlu Ağa Hamamı, kendi tâbirleri ile “düşüb sabahladıkları”, sabahleyin de yıkanıp temizlenerek çıktıkları bir yerdi. Bıçkın takımından bazı bekârlar da, otel gibi, gedikli müşteri halinde geceleri hamamda yatarlardı.
1945 de Beyoğlu Ağa Hamamında bir natır, bir dellâk, bir yanaşma ve bir külhancı olarak dört hamam uşağı bulunmakda idi. O tarihdeki mülk sahibi ile ermeni olan hamamcısının adı maalesef tesbit edilememiştir. Hamam, yine tesbit edilemeyen bir tarihde matbaacı Cemal Azmiye intikal etmiş, onun tarafından da 1953 de Galatasaray Hamamcısı Bay Hüseyin Yılmaza satılmıştır, bu tarihden itibaren bu zat tarafından işletile gelmektedir. Pek çok mermer harcanarak hamamın câmekân ve harare kısımları tamir edilmiş, bilhassa içerde mermer bolluğu, çiğ beyazlık ile, klâsik hamam güzelliğini maalesef bozmuştur. Hamamın temizliğine son derece itinâ edilmektedir. 1958 de Beyoğlu Ağa Hamamında natır, dellâk, yanaşma ve külhancı on iki hamam uşağı çalışmakta idi.
Bibl. : REK, Gezi notu.
Beyoğlu Ağa Hamamı
(Resim: Nezih)
Beyoğlu Ağa Hamamı
(Plân - kroki: A. Bülend Koçu)
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Nezih, A. Bülend Koçu
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM010510
Tema
Yapı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Emeği Geçen
Nezih, A. Bülend Koçu
Tanım
Cilt 1, sayfalar 241-243
Not
Görsel: cilt 1, sayfa 243
Bibliyografya Notu
Bibl. : REK, Gezi notu.
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Nezih, A. Bülend Koçu
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.