Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AĞA HAMAMI
Beyoğlunda Kuloğlu Mahallesinde Turnacıbaşı Sokağı üzerindedir; onaltıncı asır yapısı, klâsik üslûbda küçük bir tek hamamdır; sokağa bakan yüzü kâgir bir bina ile kapanmış, hamam çukurda kalmıştır, sokak kapısı bu binanın altındaki dükkânlar arasında olup hamama on basamakdan fazla merdivenle inilir. 1945 de câmekân kısmında bir soyunma peykesi, merdivenle çıkılan iki asma katında da müteaddit odalar var idi. 1958 de hamam tekrar gezildiğinde bu katlara bir üçüncü katın ilâve edildiği görülmüştür.
Hamamı tasvir yolunda şu satırlar 1945 de tesbit edilmiştir:
Dar bir soğuklukdan geçilerek girilen asıl hamam kısmı yirmi kurnadır. Kapıdan girildiğine göre sağdaki köşede ve karşıya gelen iki köşede üçer kurnalı üç küçük halvet vardır. Sağ sofada dört, kapının karşısındaki sofada üç ve sol tarafdaki sofada da altı kurna vardır. Sol köşedeki halvetin göbek taşına bakan kapısı örülmüş, örülen kapı yerine de bir kurna konulmuş, sofamsı bir yıkanma yeri olmuş, bu halvete soğuklukda yeni bir kapı açılmış ve bir temizlenme yeri haline konulmuştur. Sağdaki halvetin de bir kısmı dıvarla bölünmüş, bu bölünen yere soğuklukdan bir kapı açılmış, buraya da ayak yolları yapılmıştır.
Plânda da vazıh olarak gösterildiğine göre Beyoğlu Ağa Hamamının bu kısmında, tesbit edemediğimiz bir tarihte mühim de...
⇓ Read more...
Beyoğlunda Kuloğlu Mahallesinde Turnacıbaşı Sokağı üzerindedir; onaltıncı asır yapısı, klâsik üslûbda küçük bir tek hamamdır; sokağa bakan yüzü kâgir bir bina ile kapanmış, hamam çukurda kalmıştır, sokak kapısı bu binanın altındaki dükkânlar arasında olup hamama on basamakdan fazla merdivenle inilir. 1945 de câmekân kısmında bir soyunma peykesi, merdivenle çıkılan iki asma katında da müteaddit odalar var idi. 1958 de hamam tekrar gezildiğinde bu katlara bir üçüncü katın ilâve edildiği görülmüştür.
Hamamı tasvir yolunda şu satırlar 1945 de tesbit edilmiştir:
Dar bir soğuklukdan geçilerek girilen asıl hamam kısmı yirmi kurnadır. Kapıdan girildiğine göre sağdaki köşede ve karşıya gelen iki köşede üçer kurnalı üç küçük halvet vardır. Sağ sofada dört, kapının karşısındaki sofada üç ve sol tarafdaki sofada da altı kurna vardır. Sol köşedeki halvetin göbek taşına bakan kapısı örülmüş, örülen kapı yerine de bir kurna konulmuş, sofamsı bir yıkanma yeri olmuş, bu halvete soğuklukda yeni bir kapı açılmış ve bir temizlenme yeri haline konulmuştur. Sağdaki halvetin de bir kısmı dıvarla bölünmüş, bu bölünen yere soğuklukdan bir kapı açılmış, buraya da ayak yolları yapılmıştır.
Plânda da vazıh olarak gösterildiğine göre Beyoğlu Ağa Hamamının bu kısmında, tesbit edemediğimiz bir tarihte mühim değişiklik olmuştur; kanaatimizce, camekân kısmını genişletmek için hamamın asıl soğukluğu hazfedilmiş, uydurma bir soğukluk yapılmıştır.
Beyoğlu Ağa Hamamı pazardan gayri günler sabahleyin saat dokuzdan akşamın beşine kadar kadınlara mahsustur. Pazar günleri erkeklere tahsis edilmiş olup diğer günlerde de beşden gece onikiye kadar erkeklere açılır. Kadimden 1939 yılına kadar erkekler için bütün gece açık bir sabahcı hamamı idi. Nakil vasıtalarının kolay bulunamadığı, sokakların karanlık ve otellerin de pis olduğu devirlerde Beyoğlunun hovardalık âleminde gecikmiş istanbullu çapkınlar, evine gidemeyecek derecede sarhoş olanlar, bu arada uygunsuz güruhu için Beyoğlu Ağa Hamamı, kendi tâbirleri ile “düşüb sabahladıkları”, sabahleyin de yıkanıp temizlenerek çıktıkları bir yerdi. Bıçkın takımından bazı bekârlar da, otel gibi, gedikli müşteri halinde geceleri hamamda yatarlardı.
1945 de Beyoğlu Ağa Hamamında bir natır, bir dellâk, bir yanaşma ve bir külhancı olarak dört hamam uşağı bulunmakda idi. O tarihdeki mülk sahibi ile ermeni olan hamamcısının adı maalesef tesbit edilememiştir. Hamam, yine tesbit edilemeyen bir tarihde matbaacı Cemal Azmiye intikal etmiş, onun tarafından da 1953 de Galatasaray Hamamcısı Bay Hüseyin Yılmaza satılmıştır, bu tarihden itibaren bu zat tarafından işletile gelmektedir. Pek çok mermer harcanarak hamamın câmekân ve harare kısımları tamir edilmiş, bilhassa içerde mermer bolluğu, çiğ beyazlık ile, klâsik hamam güzelliğini maalesef bozmuştur. Hamamın temizliğine son derece itinâ edilmektedir. 1958 de Beyoğlu Ağa Hamamında natır, dellâk, yanaşma ve külhancı on iki hamam uşağı çalışmakta idi.
Bibl. : REK, Gezi notu.
Beyoğlu Ağa Hamamı
(Resim: Nezih)
Beyoğlu Ağa Hamamı
(Plân - kroki: A. Bülend Koçu)
Theme
Building
Contributor
Nezih, A. Bülend Koçu
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010510
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Nezih, A. Bülend Koçu
Description
Volume 1, pages 241-243
Note
Image: volume 1, page 243
Bibliography Note
Bibl. : REK, Gezi notu.
Theme
Building
Contributor
Nezih, A. Bülend Koçu
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.