Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ABDULLAH EFENDİ (Yenişehirli)
On sekizinci asır ülemasından, şeyhülislâmların elli yedincisi, Lâle devrinin şeyhülislâmıdır. Gençliği ve ilk medrese tahsili memleketi olan Yenişehirde geçmiştir. İstanbula geldiğinde imtihan vererek müderris oldu, medreseleri sırasiyle devrederek Süleymaniye darülhadisine kadar yükseldi. Fıkıh ilmindeki derin bilgi ve tam ihtisasından dolayı fetva emini tayin olundu. Mora seferinde ordu kadısı oldu, 1715 (H. 1128) de Anadolu kazaskeri, bir müddet sonra Rumeli kazaskeri oldu.
Kalb temizliği ve doğruluğu ile devrinin iki büyük vezirinin, Şehid Ali Paşa ile Nevşehirli İbrahim Paşanın itimad ve sevgisini kazandı; Nevşehirlinin sadaretinde şeyhülislâm oldu ve bu mevkide, Patrona ihtilâline kadar on üç yıl kaldı. Boğaziçi ve Sâ’dabâd âlemlerine, helva sohbetleri ve Çırağan eğlencelerine mevkiinin vekar ve haşmetini muhafaza ederek iştirak etti. Büyük bir medenî celâdetle ilk Türk matbaasının açılması için tarihî fetvayı verdi. Fakat 1730 (1143 H.) ihtilâlinde sarayda toplanan divanda büyük bir zaaf gösterdi, Üçüncü Ahmedin tahttan indirilmesi tarafını tuttu. Kendisinden beklenilmiyen bu sözler, İbrahim Paşayı dehşet içinde bıraktı; İstanbul baldırı çıplakların ve mürtecilerin mahşeri andıran ayaklanmasiyle çalkanırken, sadrâzam Padişahtan Abdullah Efendinin azil iradesini alarak hem...
⇓ Read more...
On sekizinci asır ülemasından, şeyhülislâmların elli yedincisi, Lâle devrinin şeyhülislâmıdır. Gençliği ve ilk medrese tahsili memleketi olan Yenişehirde geçmiştir. İstanbula geldiğinde imtihan vererek müderris oldu, medreseleri sırasiyle devrederek Süleymaniye darülhadisine kadar yükseldi. Fıkıh ilmindeki derin bilgi ve tam ihtisasından dolayı fetva emini tayin olundu. Mora seferinde ordu kadısı oldu, 1715 (H. 1128) de Anadolu kazaskeri, bir müddet sonra Rumeli kazaskeri oldu.
Kalb temizliği ve doğruluğu ile devrinin iki büyük vezirinin, Şehid Ali Paşa ile Nevşehirli İbrahim Paşanın itimad ve sevgisini kazandı; Nevşehirlinin sadaretinde şeyhülislâm oldu ve bu mevkide, Patrona ihtilâline kadar on üç yıl kaldı. Boğaziçi ve Sâ’dabâd âlemlerine, helva sohbetleri ve Çırağan eğlencelerine mevkiinin vekar ve haşmetini muhafaza ederek iştirak etti. Büyük bir medenî celâdetle ilk Türk matbaasının açılması için tarihî fetvayı verdi. Fakat 1730 (1143 H.) ihtilâlinde sarayda toplanan divanda büyük bir zaaf gösterdi, Üçüncü Ahmedin tahttan indirilmesi tarafını tuttu. Kendisinden beklenilmiyen bu sözler, İbrahim Paşayı dehşet içinde bıraktı; İstanbul baldırı çıplakların ve mürtecilerin mahşeri andıran ayaklanmasiyle çalkanırken, sadrâzam Padişahtan Abdullah Efendinin azil iradesini alarak hemen bir gemiye bindirip Bozcaadaya sürgün etti. İbrahim Paşa ve yârânının felâket haberi üzerine Abdullah Efendi de menfasından hacca gitti. Dönüşünde Kanlıcadaki yalısında oturmasına izin verildi. Lâle devri mimarîsinin Boğazı süsliyen bu lâtif ve muhteşem yapısında 1743 (1156 H.) yılına kadar bir münzevî hayatı sürdü; bu tarihte öldü, Kanlıcada İskenderpaşa camii mezarlığına gömüldü. “Bahçetül Feavâ” adında bir eseri vardır.
Bibl. : İlmiye Salnâmesi.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010145
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 1, pages 47-48
Bibliography Note
Bibl. : İlmiye Salnâmesi.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.