Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ABDULLAH EFENDİ (Şeyh Seyyid Kürd)
Onyedinci asır ortalarında İstanbulun büyük şöhretlerinden olmuş bir Nakşî şeyhidir; 1666 (H. 1077) da Musulun İmadiye taraflarında, Mehmet adındaki oğlunun “mehdi” olduğunu iddia ve ilân etti. Musul valisi Hacıpiroğlu Pehlivan Ali Paşa ile İmadiye hâkimi, oğlunun mehdiliğini iddia eden şeyhin başına topladığı aşiretlerle bir fesada sebep olacağına hükmederek tenkili hakkında fetva aldıktan sonra üzerine asker gönderdiler. Arada çok kanlı çarpışmalar oldu. Bozguna uğrayan Şeyh Abdullah Pehlivan Ali Paşa tarafından yakalandı; oğlu sahte mehdi Seyyid Mehmed de Diyarbekir valisi Şeytan İbrahim Paşa tarafından bir mağarada tutuldu. Devrin hükümdarı Dördüncü Mehmedin fermanı üzere baba oğul rikâbı hümayûna gönderildiler. Padişah Vize taraflarında avlanırken evvelâ Seyyid Mehmed geldi, gayet güzel, ondört yaşlarında bir “Sabii reşîd” idi, makul cevaplarla mehdilik dâvasını tamamen inkâr etti; haline merhamet edilerek Enderunu hümayûn gilmanlarından Hazine Odası neferleri arasına alındı. Ancak bir ay kadar sonra gelen babası da padişah tarafından Edirne sarayında, Tunca kenarındaki İmadiye kasrında kabul edildi. Şeyhülislâm ve padişahın şeyhi Vanî Mehmet Efendi de huzurda bulunuyordu. Gayet ihtiyar olan Şeyh Abdullah da mehdilik meselesini inkâr etti, mazlûm ve mağdur olduğunu söyledi. ...
⇓ Read more...
Onyedinci asır ortalarında İstanbulun büyük şöhretlerinden olmuş bir Nakşî şeyhidir; 1666 (H. 1077) da Musulun İmadiye taraflarında, Mehmet adındaki oğlunun “mehdi” olduğunu iddia ve ilân etti. Musul valisi Hacıpiroğlu Pehlivan Ali Paşa ile İmadiye hâkimi, oğlunun mehdiliğini iddia eden şeyhin başına topladığı aşiretlerle bir fesada sebep olacağına hükmederek tenkili hakkında fetva aldıktan sonra üzerine asker gönderdiler. Arada çok kanlı çarpışmalar oldu. Bozguna uğrayan Şeyh Abdullah Pehlivan Ali Paşa tarafından yakalandı; oğlu sahte mehdi Seyyid Mehmed de Diyarbekir valisi Şeytan İbrahim Paşa tarafından bir mağarada tutuldu. Devrin hükümdarı Dördüncü Mehmedin fermanı üzere baba oğul rikâbı hümayûna gönderildiler. Padişah Vize taraflarında avlanırken evvelâ Seyyid Mehmed geldi, gayet güzel, ondört yaşlarında bir “Sabii reşîd” idi, makul cevaplarla mehdilik dâvasını tamamen inkâr etti; haline merhamet edilerek Enderunu hümayûn gilmanlarından Hazine Odası neferleri arasına alındı. Ancak bir ay kadar sonra gelen babası da padişah tarafından Edirne sarayında, Tunca kenarındaki İmadiye kasrında kabul edildi. Şeyhülislâm ve padişahın şeyhi Vanî Mehmet Efendi de huzurda bulunuyordu. Gayet ihtiyar olan Şeyh Abdullah da mehdilik meselesini inkâr etti, mazlûm ve mağdur olduğunu söyledi. Kendisile kâh Kürdce ve kâh Arapca konuşan Vanî Efendi Şeyhin ilim ve fazilet sahibi bir zat olduğuna kanaat getirerek sahib çıkması üzerine hatırı hoş edildi, bir fahir sof giydirilerek ikram olundu, İhsanı şahaneye nail oldu; ve ayrıca Nakşî dergâhlarından birinin Şeyhliği verilerek İstanbulda yerleştirildi. Vakaya sebep olan Ali Paşa da azledildi. İstanbulda başından geçen macera dillere destan olan Şeyh Abdullah Efendi ilim ve irfanile de derin bir alâka uyandırdı. Tekkesi kibar ve rical uğrağı oldu.
Oğlu Seyyid Mehmed 1670 (H. 1081) taununda genç yaşında öldü.
Bibl. : Silâhdar Tarihi, I.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010139
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 1, pages 45-46
Bibliography Note
Bibl. : Silâhdar Tarihi, I.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.