1608 (H. 1071) yılında Fas Sultanı tarafından Birinci Ahmede gönderilmiş bir fevkalâde elçidir. Fakat İstanbula geldiği zaman, bu hükümdar ölmüş, yerine geçen Birinci Mustafa da deli olduğu için tahttan indirilmiş, Osmanlı tahtında Genç Osman bulunuyor...

Samatyada Sulumanastırda, kendi adını taşıyan mahallededir. Kapısı Marmara caddesindedir, Müdafaayı Milliye caddesiyle Samatya arkası sokağının köşesinde dolma bir sed üzerindedir. “Yedim İçtim Camii” ve “Yenicami” isimleriyle de anılır. Hadikatülcevam...

Fatih kazasının Samatya nahiyesi mahallelerindendir. Samatya tramvay caddesi, Merhaba caddesi, Hocakadın caddesi, Kocamustafapaşa caddesi ve Mütesellim sokağiyle çevrilmiştir. İç cadde ve sokakları şunlardır: Çamçak sokağı, Balta çıkmazı, Hacıkadın çeş...

İkinci Mahmudun gözdesi, saray komik ve dalkavuklarından ve zamanının değerli musikişinaslarındandır. Evvelâ Üçüncü Selimin rikâbı hümayun çavuşlarındandı. Musikideki bilgisi ile temayüz etti, fasıl heyetlerine iştirak etti ve akranı arasında Küpeli Ça...

Asıl adı Abdullahtır. Kasımpaşa mevlevihanesini kuran şeyhtir. On yedinci asrın birinci yarısında yaşamış, zamanında evliyalığına inanılmıştır. Vaızlarını dinlemek üzere tekkesine ilk defa olarak ayak basan kimselere “Safa geldin, falan Efendi” diye ad...

Son devrin değerli zâkirlerinden ve ilâhi bestekârlarındandır; Kocamustafapaşa dergâhının bir odasında münzevî hayatı sürerdi; âyinlerinde tekkenin ihyitar zâkirbaşısı ilk ilâhiyi okur, alt tarafını bu Abdi Dede idare ederdi. Hakkâklikte kıymetli bir ü...

Eyyüb kazasının Rami Yenimahallesi sokaklarındandır; Rami kışlası talim meydanı eteğinden geçen Muhacir sokağından İslâmbey caddesi üzerindeki sırta kadar uzanır (B. : Rami). Toprak yoldur, cadde denilecek kadar geniştir, Boşnak Hızır ve Paşababa sokak...

On yedinci asırda yaşamış, namlı çiçek meraklılarındandır; Eyyübludur, tohumdan elde ettiği kırmızı bir lâleye “Gülrengi Abdi” adı konmuştu. Bibl. : Ubeydullah, Tezikei şükûfeciyan. Samatyada Abdieçlebi Camii (Resim ve Plân: Reşat Sevinçsoy)

On yedinci aısr sonlarına doğru yaşamış, İstanbulun namlı çiçekçilerinden; çiftçilik ile geçinirlerdi; bundan ötürü ilk defa kendilerinde görülen iki lâleye “Dehkanî Hâtayi” ve “Dehkanî Kırmızı” isimleri verilmiştir. Bunlardan Hasan Beşe 1692 (H. 1104)...

Asıl adı Abdülkerimdir, Kasımpaşa mevlevihanesi dervişlerinden ve on sekizinci asrın namlı hattatlarından idi. Sülüs ve nesih yazıyı Ressamzade Mehmed Efendiden öğrenmişti, tâlikte kuvvetli bir hattattı. Pek çok eser bırakmıştır. 1766 (H. 1130), de, ak...

Onyedinci asrın birinci yarısında yaşamış büyük âlim ve devlet adamı; babası, İstanbula Cezayir ve Tunus taraflarından gelip yerleşmiş bir Mağrip şehzâdesi imiş. Halil Paşanın kardeşi Beylerbeyi Mehmed Paşaın kızıile evlenmiş ve bu izdivaçtan Sarı Abdu...

Onsekizinci asır ricâlindendir; halk ağzında gayet zengin olduğu söylenir; Üsküdarda, Ayazma islekesile Salacık arasında o sahilin namlı yalılarından birine sahipti. O devrin âdetince, zengin olarak dile gelenler, vazifelerinde mallarının müsaderesiyle...

Onsekizinci asır maliyecilerinden ve hattatlarındandır; Enderunu hümayûn gilmanları arasından yetişmedir, yazıyı Ağakapılı İsmail Efendiden öğrenmişti. Saraydan çıktıktan sonra maliye kalemine intisab etti, üçüncü defterdarlığa kadar yükseldi ve 1758 (...

Onsekizinci asır hattatlarından; divanı hümayûn kâtipliğinden sadrazam kethüdalığına kadar yükseldi, yazıyı Kâtipzade Mustafa Efendiden öğrenmiş, bilhassa hurda talik yazıda hüner sahibi olmuştu. 1763 (H. 1177) de öldü, evinin yanında Sarı Musa camii m...

Onsekizinci asır devlet adamlarından ve namlı hattat; “Mutbak emini” lâkabile meşhur Kösec Hüseyin Efendinin oğluydu, sülüs ve nesih şeyhâne yazıyı Suyolcuzade Mustafa Efendiden tahsil etmişti. Bir ara Rami Mehmed Paşa yerine reisülküttap olmuş, 1710 (...

Onsekizinci asır hattatlarından; ilk üstadı Edirnede Kavafzade Hüseyin Efendi oldu, yazıya karşı duyduğu derin aşk ile İstanbula gelerek büyük yazı üstadı Emîr Efendiye intisab etti ve ondan icazetname aldı. Sarayda Hasoda oğlanlarına yazı muallimi tay...

Onsekizinci asır hattatlarından; defterdar kalemi kâtiplerindendi, oturduğu semte nisbetle “Akbıyıklı” diye de anılırdı. Bibl. : Müstakimzâde, Tuhfei hattâtin.

Onyedinci asrın tohum sahibi namlı çiçekçilerinden; “Abdi Çelebi” diye de anılır; 1698 (H. 1110) de yetiştirdiği güvez bir buhuruna “Sorgucu Hindî” adı verilmişti. Bibl. : Ubeydullar, Tezkirei şükûfeciyan.

1590 (H. 1000) yılından evvel yaşamış İstanbul ricalinden ve devrinin namlı hattatlarından; yazıda büyük şehrin seçkin şöhretlerinden Şükrullah Halifenin yetiştirmesidir. Bibl. : Müstakimzâde, Tuhfei hattâtin.

Emirgânda, vapur iskelesinden sağa sapınca, Emirgân camiinin önünde, asfalt cadde açılırken tarihî kıymetlerinden ötürü yıkılmaktan kurtulmuş, Boğaziçinin en namlı yapılarından biridir. Yalının son sahibi olan Mekke Emiri Şerif Abdiilâh Paşa merhumun a...

İkinci Mahmud zamanında Arabistandaki Vahabî isyanının reisi; dört nefer oğlu ve yakın adamlarile beraber Mısır valisi Mehmed Ali Paşanın oğlu İbrahim Paşa tarafından Der’iyye kalesinin zaptında esir edildi. Bu haber 19 İkinciteşrin 1818 (20 Muharrem 1...

Onsekizinci asrın namlı hattatlarından ve şair; Rami Mehmed Paşanın oğludur; sülüs ve nesih yazıyı önce Çinici zade Abdurrahman Efendiden öğrenmiş, sonra asrının büyük sanatkârlarından Mehmed Rasim Efendiden de hüsnü hattın hurda inceliklerini tahsil e...

Beyoğlu kazasının Taksim nahiyesinin Kâtipmustafaçelebi mahallesi sokaklarındandır; Meşeli sokağiyle Küçükparmakkapı sokağı arasındadır. (B.: Kâtibmustafaçelebi mahallesi). Kaba taş döşeli ve bozuk, bir araba rahat geçebilecek kadar geniş, evleri ikişe...

On sekizinci asır şairlerinden; devrinin büyük üstadlarından Süleyman Nahifî tarafından yetiştirilmiştir. Sâlim tezkiresinde şu beyti kaydedilmiştir: Dâmeni nahli güle dest irmezise hârden Bûyi saffet bahş hâlidir hele agyârden Şiirlerinde Sıdkı mahl...