Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DERİ CEKETLİ GENÇLER
İkinci Cihan Harbinden sonra bilhassa Avrupada, İngiltere, Fransa, İtalyada ve sonra Amerika Birleşik Devletlerinde bir “Âsî Genclik” nesli yetişmişdir; bunların hayat felsefesi “Existentialisme” olmuş, bundan ötürü kendilerine de Existentialist (Egzistansiyalist) denilmişdir; hiç bir nizam, örf, âdet tanımayarak diledikleri gibi yaşamak, diledikleri kılık kiyâfetde dolaşmak, dünyâ zevklerinin tatmini yolunda hicab ve korkuyu atmak, bu yolda hattâ fuhuş, hattâ cinâyete varınca kaba kuvvet kullanmak kendilerince mubah olmuş; ve kendi alemlerini teşhir ve bu yoldan karşının arzû ve ihtiraslarını tahrik de zevkleri arasına girmişdir; mürâhik oğlanlar, nevhat gencler, çocuk sayılacak kızlar, buluğ çağı içinde genç kızlar, bizim eski kalenderlerin “göz zînası” dedikleri tahrik yolunda, yalın ayak, yarı çıplak nümâyişli kılıklara girmişlerdir.
Ve nihâyet apaş argosu kelime ve deyimlerle ve hattâ küfürlerle dolu bir dil ile konuşmuşlardır; bu arada müstehcen elfâzı da sık ve yüzleri kızarmadan sarf etmişlerdir.
Resim, müzik, dans, bütün sanat telâkkîleri şehevî ve vahşet gâzesine bürünmüş, içlerinden bu yeni anlamla hakiki sanatkârlar da yetişmiş ve onlara bu âsî gençlik bir put gibi tapmışdır. Kaba taş devrinin sâdece hayvan derileri ile örtülü insanları hatırlanarak deri pantolonlar, ...
⇓ Read more...
İkinci Cihan Harbinden sonra bilhassa Avrupada, İngiltere, Fransa, İtalyada ve sonra Amerika Birleşik Devletlerinde bir “Âsî Genclik” nesli yetişmişdir; bunların hayat felsefesi “Existentialisme” olmuş, bundan ötürü kendilerine de Existentialist (Egzistansiyalist) denilmişdir; hiç bir nizam, örf, âdet tanımayarak diledikleri gibi yaşamak, diledikleri kılık kiyâfetde dolaşmak, dünyâ zevklerinin tatmini yolunda hicab ve korkuyu atmak, bu yolda hattâ fuhuş, hattâ cinâyete varınca kaba kuvvet kullanmak kendilerince mubah olmuş; ve kendi alemlerini teşhir ve bu yoldan karşının arzû ve ihtiraslarını tahrik de zevkleri arasına girmişdir; mürâhik oğlanlar, nevhat gencler, çocuk sayılacak kızlar, buluğ çağı içinde genç kızlar, bizim eski kalenderlerin “göz zînası” dedikleri tahrik yolunda, yalın ayak, yarı çıplak nümâyişli kılıklara girmişlerdir.
Ve nihâyet apaş argosu kelime ve deyimlerle ve hattâ küfürlerle dolu bir dil ile konuşmuşlardır; bu arada müstehcen elfâzı da sık ve yüzleri kızarmadan sarf etmişlerdir.
Resim, müzik, dans, bütün sanat telâkkîleri şehevî ve vahşet gâzesine bürünmüş, içlerinden bu yeni anlamla hakiki sanatkârlar da yetişmiş ve onlara bu âsî gençlik bir put gibi tapmışdır. Kaba taş devrinin sâdece hayvan derileri ile örtülü insanları hatırlanarak deri pantolonlar, deri ceketler âsî gençlik tarafından öylesine benimsenmişdir ki batıda bir isimleri de “Deri Ceketliler” olmuşdur; bu isim Türk basınına “Meşin Ceketliler” diye geçmişdir.
Deri Ceketli bir genç nesli, kızlı oğlanlı, gerek sayı gerek ise cür’et ve cesâret bakımından batı ülkelerindeki emsâlinden çok az ve çok zâif olarak büyük şehir İstanbulda da mevcuddur. Bizimkilerin de alâmeti fârikaları, güzelliği garâbetde aranmış kiyâfetleri, bu arada deri ceketleri ve kaba dilleridir. Üniversiteli bir genç kız umumî bir yerde hiç utanmadan matrak kelimesini rahatca söylemiş, meselâ bahsi kaybettim yerinde “şişdim” diyebilmiş, delikanlıların arkadaşa hitabları da oğlandan bozma “ulan” olmuşdur. İstanbulda, batıdaki âsî gençliğin ancak mukallidi, taslakcısı olanlar da, kızlardan çok oğlanlar arasında görülmüşdür.
Bu büyük sosyal konunun salâhiyetde tedkiki, tahlili ve üzerinde kiymet hükümlerine varılması İstanbul Ansiklopedisinin sınırı dışındadır; yukardaki satırlar, zamanımızda Deri Ceketlerin bir takım gençler arasında moda olarak yayılması dolayısı ile kaydedilmişdir.
Büyük kalender halk şâiri asır dîde Bitlisli Ali Çamiç Ağa (B.: Çamiç Ağa, Bitlisli Ali, cild 7, sayfa 3700; Çıplak, cild 7, sayfa 3925) deri ceketli bir delikanlıyı şöyle tasvir ediyor ki bugün için bel ki bir hicviye, ilerisi için, bir devir üzerinde hüküm verdirtecek bir vesikadır :
Üç otuzu aşdım gönlümüz tâze
Vuruldum Şilede bir servi nâze
Zemâne çıplağı deryâ çapkını
Plajda oynattı Çamiç aklını
Pırpırılar şâhı kayıkcı sandım
Beyzâde dediler billâh utandım
Dilinde türkcenin küfrü küspesi
Firengin itine taklid kisvesi
Atmış da hicâbın o rûyi tâze
Bir turfa kılıkla olmuş kepâze
Memeyi göbeği misâli köçek
Teşhîri mârifet bilmiş o çiçek
Saçları görmemiş mikrâsı berber
Hîzanı zamâna mümûne dilber
Topuk vurup geçdi yanımdan güm güm
Nigâhım perçemle oldu kördüğüm
Ne lâzım âşıka ismi soy adı
Yetmez mi Çamiçe gözünün tadı
Denizde kapkara yanmış da civan
Şânında en uygun isim Demirhan
Kârı kisbin dahi söylerim size
Alıcı göz ile çekdim dikize
Çıplak ten üstünde deri ceketi
Bir kartıviziti ya etiketi
Kapak yıldızıdır âtîsi parlak
Ama benim hâlim bak allak bullak
Yüz yılın tortusu hey koca Çamiç
Bırak ayranı da artık viski iç
Unutmamalıdır deri çeketler, derisi kaba ve kesimi, dikişi kaba olarak memleketimizde, dolayısı ile bilhassa İstanbulda balıkcılar, gemiciler, araba sürücüleri tarafından soğuklara, yağmurlara, deniz serpintilerine karşı koruyucu ve dayanıklı bir üstlük olarak geçen asır ortalarındanberi giyilegelmişdir, o deri ceketler aynı boydan kimseler tarafından zamanımızda da giyilegelmektedir. Kibardan, ricalden ava meraklı kimseler tarafındanda, bilhassa ördek avına gidilirken giyilmişdir. Âsî gençliğin şehir giyiminde deri ceketleri bunlarla karışdırmamalıdır.
Hüsnü KINAYLI
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Hüsnü Kınaylı
Identifier
IAM080783
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 8, pages 4485-4486
See Also Note
B.: Çamiç Ağa, Bitlisli Ali, cild 7, sayfa 3700; Çıplak, cild 7, sayfa 3925
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.