Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DENİZ YANGINI
Bilhassa tankerlerin çarpışma kazâları sonunda çok bol miktarda akar yakıt karışmış denizin tutuşma, vak’a yerine yakın sâhil kasabaları, limanlar için gaayet tehlikeli olmuşdur. Son yıllar içinde İstanbul Limanı böyle iki vak’aya sahne olmuş, İstanbul halkı günlerce heyecan içinde yaşamış, ateş âfeti şehrin mahvolması tehlikesine nisbetle hafif sayılabilecek büyük zararlarla atlatılmış.
14 aralık 1960 çarşamba günü sabahı, Karadenizden gelen ve 24,000 ton benzin ve petrol yüklü Yugoslav bandralı Petar Zoraniç tankeri, Boğazın tam ortasında Kanlıca Feneri önünde Karadenize çıkmakda olan Yunan bandıralı World Harmony tankeri ile çarpışmışdır (B.: Boğaziçinde tankerler çarpışması ve infilâkı büyük gemiler yangını fâciası, Cild 6, sayfa 2896).
1 mart 1966 salı günü Saat 22,30 da Karadenizden gelen mazot yüklü Rus bandıralı 32,000 tonluk Lutsk tankeri Dolmabağçe açıklarında yine Karadenizden gelen Rus bandıralı 22,000 tonluk Krasnaya Oktobri isimli şileb ile esrarengiz bir şekilde çarpışmışdır; gemiler yol keşmişler, milletler arası seyrü sefer nizâmına ve Boğaz trafiği nizâmına aykırı olarak borda bordaya yanaşmak istemişler, klavuz da almadıkları için akıntıya kapılan dev gemiler çarpışmışlardır; ağırca yaralanan tankerin bir sarnıcındaki ince mazot denize akarak liman ağzına, Gala...
⇓ Read more...
Bilhassa tankerlerin çarpışma kazâları sonunda çok bol miktarda akar yakıt karışmış denizin tutuşma, vak’a yerine yakın sâhil kasabaları, limanlar için gaayet tehlikeli olmuşdur. Son yıllar içinde İstanbul Limanı böyle iki vak’aya sahne olmuş, İstanbul halkı günlerce heyecan içinde yaşamış, ateş âfeti şehrin mahvolması tehlikesine nisbetle hafif sayılabilecek büyük zararlarla atlatılmış.
14 aralık 1960 çarşamba günü sabahı, Karadenizden gelen ve 24,000 ton benzin ve petrol yüklü Yugoslav bandralı Petar Zoraniç tankeri, Boğazın tam ortasında Kanlıca Feneri önünde Karadenize çıkmakda olan Yunan bandıralı World Harmony tankeri ile çarpışmışdır (B.: Boğaziçinde tankerler çarpışması ve infilâkı büyük gemiler yangını fâciası, Cild 6, sayfa 2896).
1 mart 1966 salı günü Saat 22,30 da Karadenizden gelen mazot yüklü Rus bandıralı 32,000 tonluk Lutsk tankeri Dolmabağçe açıklarında yine Karadenizden gelen Rus bandıralı 22,000 tonluk Krasnaya Oktobri isimli şileb ile esrarengiz bir şekilde çarpışmışdır; gemiler yol keşmişler, milletler arası seyrü sefer nizâmına ve Boğaz trafiği nizâmına aykırı olarak borda bordaya yanaşmak istemişler, klavuz da almadıkları için akıntıya kapılan dev gemiler çarpışmışlardır; ağırca yaralanan tankerin bir sarnıcındaki ince mazot denize akarak liman ağzına, Galata rıhtımı önleri ile Köprü önlerine yayılmış, ve buralardaki iskeleler ile iskeledeki liman vapurlarını ve rıhtıma bağlı Türk ve yabancı büyük posta vapurlarını tehlikeli bir duruma düşürmüşdür. Vak’a üzerine hemen harekete geçen Liman İdâresi, bütün İstanbul Limanını ve hattâ İstanbul şehrini mahvedebilecek bir yangın tehlikesine karşı tedbir almıya vakit bulamadan 2 mart çarşamba gününün ilk anlarında, saat 00,07 de Galata Rıhtımındaki Denizcilik Bankasının Kadıköy-Haydarpaşa vapurları iskelesinde deniz yanmaya başlamış, ve İstanbul Limanı ve Şehri korkudan ateş âfeti karşısında kalmışdır. Aşağıdaki notları 2 ve 3 mart tarihli Cumhuriyet Gazetesinden alıyoruz :
“Saat 23,45 te Kadıköye gidecek olan Kadıköy vapuru, tehlikeli durum dolayısiyle tedbir olarak kaldırılmamış, yolcular içerde geminin kalkacağı zamanı beklemeye başlamışlardır. Saat 00,07 de iskeledeki Kadıköy vapurunun baştarafından birdenbire alevler yükselmeye başlamış, bunu gören yolcular paniğe kapılarak kendilerini bulundukları yerden dışarı atmaya başlamışlardır. Ayrıca birdenbire limanın bir çok yerlerinde denizden alevler yükselmiş, iskele ve Karaköy meydanı ana baba gününe dönmüştür.
Alevlerin gökyüzüne yükselmeye başlaması üzerine rıhtımda duran İzmir, Sus ve İtalyan bandıralı San Giorgio ve liman vapurlarından Dolmabahçe ve diğer gemiler limandan demir tarayarak kaçmışlardır. San Giorgio’nun rıhtımdan ayrılışı sırasında boyalarının, halatlarının yanmaya başladığı ve geminin içindeki ilgililer tarafndan söndürüldüğü görülmüştür.
“Sus Vapuru yangından kaçmak için rıhtımdan ayrılırken denizin üzerindeki alevler gemiyi bir süre tâkip etmiş, Sus alevler arasından güçlükle sıyrılarak hiç bir yara almadan kurtulmuştur.
“Yangının başladığı sıralarda rıhtımda balık tutmakta olan Hüseyin Akgül adlı bir şahıs yangın ile ilgili olarak ilginç bir açıklama yapmış, Kadıköy vapurunun iskelede durduğu sırada, vapurun baş kısmından denize yanar bir kâğıt atıldığını ve bundan sonra alevlerin birden yükseldiğini söylemiştir.
“Yangın sırasında Köprü trafiğe kapatılmış, Köprü karakolundaki polisler, diğer işyerleri sahipleri bütün kıymetli evrak ve eşyalarını yangın mahallinden uzaklaştırmağa başlamışlardır.
“Yangın şehirde kısa bir zaman da duyulmuş, bütün şehir itfaiyesi, Vali, Emniyet Müdürü, Trafik Müdürü, Merkez Kumandanı, Denizcilik Bankası Genel Müdürü ve diğer ilgililer olay mahalline gelmişlerdir. Bu arada limanda bağlı duran gemileri kaçırmak ve deniz ateşinin iç liman Haliçe sirâyetini önlemek için çalışılmışdır.
“Bütün limanı tehdit eden yangın, ekiplerin devamlı çalışmaları sonucunda saat 1,30 da kontrol altına alınabilmiş, itfaiye devamlı köpük sıkmak suretiyle denizin üzerinde korkunç bir şekilde yanan ince mazotu güçlükle söndürebilmiştir. Rıhtımdaki Kadıköy-Haydarpaşa iskelesine bağlı Kadıköy vapuru ile bu iskele tamâmen yanmış, vapurdan ve sikeleden yükselen alevler rıhtımdaki binaları tehdit etmiştir.
“Alevler içinde bulunan Kadıköy liman vapuru saat 2 ye doğru, iskeleden kurtularak hafif akıntı ile Sirkeciye doğru sürüklenir, ve bu sürat ateşin o tarafa sirâyeti tehlikesi belirirken Deniz Kuvvetleri Kurtarma ekipleri olay mahaline gelerek yanmakta olan Kadıköy vapurunu Moda açıklarına doğru çekmişlerdir. Kadıköy burada kontrol altına alınabilmiştir.
“Kadıköy vapurunda bulunan yolculardan biri: — Etrâfı birden korkunç bir mazot kokusu kapladı, sonra birdenbire vapuru alevler sardı, Vapur oldukça kalabalıktı, kendimi zor dışarı attım... demiş; yine yolculardan bir kadın: — Kendimi bir anda cehennemde sandım, yanıyordum ama kurtardılar, vapur oldukça kalabalıktı. diye anlatmış, bir üçüncü yolcu da: — Gemi harekete hazır durumda idi, yangın başlar başlamaz vapur hareket etseydi, bu kadar büyük zarar olmazdı (?)... demişdir.
“Çarpışma vak’asından sonra Marmaraya açılıp kaçan Rus gemileri Sivri açıklarında durdurulmuşlardır” (2 mart, Cumhuriyet).
“Korkunç kaza va yangından sonra bir hampetrol gölü haline gelen İstanbul limanı dün öğleden sonra tehlikeli bölge ilân edilmiş ve her türlü deniz trafiğine kapatılmıştır. Limanın temizlenmesi için Shell Şirketi tarafından temin edilen “Teepol 6CD” maddesi itfaiyeye dağıtılmıştır. İtfaiye elindeki araçlarla hampetrol bulunan sahalara verilen kimyevî maddeyi sıkmakta ve hampetrolü yok etmektedir.
“Dün sabah saat 11 e kadar Kadıköy, Haydarpaşa, Üsküdar, Boğaziçi ve Adalar Şehir Hattı seferleri Beşiktaş iskelesinden yapılmıştır. Ancak Beşiktaş İskelesi civarının kesif hampetrol tabakası ile kapalı bulunması, yüz bine yakın vapur yolcusunu yanarak ölüm tehlikesi ile karşı karşıya bırakmıştır. Vapurlara binen yolculara vapurlarda sigara içilmemesi devamlı olarak ihtar edilmiştir.
“Saat 11 den sonra deniz yüzündeki hampetrolünün Beşiktaş civarına da yayıldığı görülmüş, bu saatden sonra da seferler için Ortaköy İskelesi kullanılmışdır.
“Limanın tehlikeli bölge ilân edilmesi üzerine Denizyolları İşletmesi İçhatlar seferlerini iptal etmiştir. Dün sabah Bandırmadan gelen Gemlik vapuru yolcularını Zeytinburnu iskelesine çıkarmıştır. Bugün gelecek Samsun vapurunun yanaşacağı yer ise belli değildir.
“Yanan Kadıköy-Haydarpaşa iskelesi, 6 milyon lira harcanarak yapılmış, 1960 yılının mart ayında hizmete girmişdi; yine tamâmen yanan Kadıköy yolcu vapuru ise son defa 4,5 milyon lira sarfı ile bir revizyondan geçirilmişdi; bu yangında bütün zararın 20 milyon liranın üstünde olduğu ifade olunmaktadır.
“Şehri Anadolu yakasına bağlayan Ortaköy İskelesinde dâima olarak 10-15 bin yolcunun toplandığı görülmüş ve kalabalıktan fenalık geçirenler olmuştur.
Ortaköy-Üsküdar hattının güneyinde kalan liman bölgesinde deniz seferleri yasaklanmıştır. Buna göre araba vapuru seferleri ile Köprüden yapılan bütün Şehir Hattı vapur seferleri süresiz olarak ikinci bir emre kadar kaldırılmıştır. Ortaköy-Üsküdar hattının kuzeyinde kalan yukarı Boğazın iki yakası şu iskeleler arasında vapur seferleri yapılmışdır:
1. Arnavudköyü - Kuzguncuk, Beylerbeyi, Çengelköy, Vaniköyü.
2. Bebek - Kandilli, Anadoluhisarı.
3. Emirgân - Kanlıca, Çubuklu.
4. Yeniköy - Paşabağçesi, Beykoz
5. Sarıyer - Anadolukavağı.
Aadalar ile Yalova da Bostancı İskelesine bağlanmışdır. Adalarda oturan bir kimse İstanbulun her hangi bir yerindeki işine Bostancı - Kadıköy - Üsküdar ve Ortaköy yolu ile ancak 5-6 saatde ulaşabilmişdir” (3 mart, Cumhuriyet).
Deniz yüzündeki mazotun tamâmen imhâsı ile Limanda yeni bir yangın tehlikesi ancak 4 mart akşamı kesin olarak giderilmiş ve İstanbul Limanı huzur içindeki seyrü sefere 5 mart cuma günü sabahı kavuşabilmişdir.
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM080755
Theme
Event
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 8, pages 4462-4464
See Also Note
B.: Boğaziçinde tankerler çarpışması ve infilâkı büyük gemiler yangını fâciası, Cild 6, sayfa 2896
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.