Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DENİZ DONANMALARI
İmparatorluk devrinde büyük zaferler, pâdişahların çocuklarının doğumu, sultanların evlenme ve şehzâdelerin sünnet düğünleri dolayısı ile yapılan ve üç gün üç gece den onbeş gün onbeş geceye kadar süren şenliklerde bilhassa geceleri, deniz üstündeki gemiler ve şehrin yalı boyları, her devrin, asrın imkânlarına ve zevklerine göre türlü ışıklarla süslenmiş, hava fişekleri atılmışdır.
Cumhuriyet devrinde de bilhassa Atatürk’ün zamanında Cumhuriyet Bayramlarında İstanbulda büyük donanmaları, şenlikleri yapılmışdır; Cumhuriyet Bayramı şenlikleri zamanımızda maalesef eski revnakını kaybetmişdir.
1720 de Üçüncü Ahmedin oğullarının sünnet düğününde deniz donanmaları — Üçüncü Sultan Ahmedin Süleyman, Mehmed, Mustafa ve Bayazıd adındaki dört oğlunun sünnet düğününü 15 zilkaade 1132 (M. 18 eylül 1720) çarşamba günü başlamışdı aşağıdaki satırları o devrin ünlü şâiri Seyyid Vehbinin bu düğün üzerine yazdığı “Sûrnâmei Hümâyun” dan alıyoruz:
“Haliçde Kasımpaşada Tersâne Kasrı önünde kandillerle donatılmış sallar üzerinde saz takımları, çengiler, köçekler ile bir deniz şenliği yapıldı. Bilhassa Topcu Ocağının salı büyük takdir kazandı, yalnız bu saldan 700 fişenk atıldı Üzerinde çengiler oynayan Topcu Ocağı Salının ortasında kandillerden üç katlı bir fiskiye yapılmışdı, suları rengârenk ışıklar...
⇓ Read more...
İmparatorluk devrinde büyük zaferler, pâdişahların çocuklarının doğumu, sultanların evlenme ve şehzâdelerin sünnet düğünleri dolayısı ile yapılan ve üç gün üç gece den onbeş gün onbeş geceye kadar süren şenliklerde bilhassa geceleri, deniz üstündeki gemiler ve şehrin yalı boyları, her devrin, asrın imkânlarına ve zevklerine göre türlü ışıklarla süslenmiş, hava fişekleri atılmışdır.
Cumhuriyet devrinde de bilhassa Atatürk’ün zamanında Cumhuriyet Bayramlarında İstanbulda büyük donanmaları, şenlikleri yapılmışdır; Cumhuriyet Bayramı şenlikleri zamanımızda maalesef eski revnakını kaybetmişdir.
1720 de Üçüncü Ahmedin oğullarının sünnet düğününde deniz donanmaları — Üçüncü Sultan Ahmedin Süleyman, Mehmed, Mustafa ve Bayazıd adındaki dört oğlunun sünnet düğününü 15 zilkaade 1132 (M. 18 eylül 1720) çarşamba günü başlamışdı aşağıdaki satırları o devrin ünlü şâiri Seyyid Vehbinin bu düğün üzerine yazdığı “Sûrnâmei Hümâyun” dan alıyoruz:
“Haliçde Kasımpaşada Tersâne Kasrı önünde kandillerle donatılmış sallar üzerinde saz takımları, çengiler, köçekler ile bir deniz şenliği yapıldı. Bilhassa Topcu Ocağının salı büyük takdir kazandı, yalnız bu saldan 700 fişenk atıldı Üzerinde çengiler oynayan Topcu Ocağı Salının ortasında kandillerden üç katlı bir fiskiye yapılmışdı, suları rengârenk ışıklar içinde savuruluyordu. Tersâne Ocağının salı da ayrı güzellikde idi, deniz üstünde yüzer bir kasır şeklinde idi; içinde saz takımı çalar iken ceylânları gazelleri andıran köçekler oynuyordu; bu salın bir ucuna da bir atlı karınca kurulmuşdu, içinde dört nefer mehpârei çârebrû oturmuşdur; öbür ucuna da bir dönme dolap yapılmış, her gözünde bir âfitâbı Yusuf likaa bulunuyordu. Cebeciler Ocağının salında rengârenk kandillerle on tane ağaç yapılmışdı, ağaçlar arasına meşaleler konulmuş, bu saldan deniz üzerine atılan ve su üstünde yanan deniz fişekleri pek güzeldi. Gümrük emini Yeğen Mehmed Ağanın yaptırdığı salın dört köşesinde dört çarkı felek vardı, her birinde hânendeler ve sâzendeler oturmuşdu. Salın birinde de kandillerle bir kale yapılmışdı. Gece deryâ şenlikleri düğünün devâmınca sürdü”.
1759 da Üçüncü Mustafanın kızının doğum şenliklerinde deniz donanmaları — Üçüncü Sultan Mustafanın Hebetullah adı verilen kızının doğum şenlikleri üzerine devrin ünlü şâir ve yazarlarından Haşmet Efendi tarafından kaleme alınmış “Vilâdetnâmei Hümâyun” isimli risâlede deniz donanmalarından şöylece bahsediliyor: “Tersâne, Tophâne ve Cebehâne Ocakları tarafından yapılan sallar Yalı Kasrı önüne sıralandılar, sallardan pek çok ve pek sanatlı yapılmış hava fişekleri atıldı, bilhassa deniz yüzünde kıvılcımlar saçarak yanan deniz fişekleri su ile ateşin de bağdaşdığını gösterdi..”.
Âvîzeli Gemiler — XVIII. yüz yılın ikinci yarısında İstanbulda büyük endam aynaları ile billur âvîzelere karşı geniş bir düşkünlük vardı. Her hangi bir vesîle ile yapılan şenliklerde, donanmâyı hümâyun gemileri geceleri direkleri arasına gerilen iplere asılmış billur âvîzelerle süslenirdi; bu âvizeler gemi kaptanları tarafından halkdan veya tüccardan kirâ ile kaldırırdı.
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM080736
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 8, page 4435
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.