Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DARÜT TIBAATÜL ÂMİRE
Üçüncü Sultan Selim tarafından Üsküdarda Selimiyede kurulmuş ilk devlet matbaasıın adı (Bakınız: Matbaai Âmire; Devlet Matbaası; Millî Eğitim Basımevi).
Aşağıdaki satırlar, Lütfi Tarihinin hicrî 1280 (M. 1863-1864) vak’aları arasından alıyoruz: “...İstanbulda matbuatı osmaniye için iki dâire vardı, birine Dârüt Tıbaatül Âmire, diğerine Takvimhâne denilirdi; mevkileri Serasker Kapısının (Bayazıddaki Üniversite binâsının) arka cihetinde Kapdan İbrahim Paşa Camiişerifinin iki yanında idiler.
“Matbaai Âmire Sultan Selimi Sâlis zamanında Üsküdarda tesis edilmiş idi. O vakit meşhur hattat Hâfız Osmanın yazısı ve ermeni Araboğlunun işçiliği ile çelikden yapılan ana kalıplardan alınan bakır harflerle Üsküdarda bir çok eser basılmışdı. Sonra İkinci Sultan Mahmud zamanında, Vak’ai Hayriyeden (1826 dan) önce, Bayazıdda Kapdan İbrahim Paşa Camiine bitişik Kapdanpaşa Hamamı adlı ile meşhur kapalı hamam matbaa olacak şekle konuldu, Üsküdar Matbaasının bütün aletleri ve edevâtı oraya nakledilerek o hamam Dârüt Tıbaatül Âmire oldu; Takvimi Vekaayi Gazetesi vak’anüvis Es’ad Efendinin nezâretinde hicrî 1248 (M. 1832) de neşredilmeye başlandığında, bu resmî gazete için de yine o camiin yanında köşe başında kapucubaşılardan Musa Ağanın Konağı 500 keseye satın alınarak Yakvimhâne ittihaz edildi.
“İşt...
⇓ Devamını okuyunuz...
Üçüncü Sultan Selim tarafından Üsküdarda Selimiyede kurulmuş ilk devlet matbaasıın adı (Bakınız: Matbaai Âmire; Devlet Matbaası; Millî Eğitim Basımevi).
Aşağıdaki satırlar, Lütfi Tarihinin hicrî 1280 (M. 1863-1864) vak’aları arasından alıyoruz: “...İstanbulda matbuatı osmaniye için iki dâire vardı, birine Dârüt Tıbaatül Âmire, diğerine Takvimhâne denilirdi; mevkileri Serasker Kapısının (Bayazıddaki Üniversite binâsının) arka cihetinde Kapdan İbrahim Paşa Camiişerifinin iki yanında idiler.
“Matbaai Âmire Sultan Selimi Sâlis zamanında Üsküdarda tesis edilmiş idi. O vakit meşhur hattat Hâfız Osmanın yazısı ve ermeni Araboğlunun işçiliği ile çelikden yapılan ana kalıplardan alınan bakır harflerle Üsküdarda bir çok eser basılmışdı. Sonra İkinci Sultan Mahmud zamanında, Vak’ai Hayriyeden (1826 dan) önce, Bayazıdda Kapdan İbrahim Paşa Camiine bitişik Kapdanpaşa Hamamı adlı ile meşhur kapalı hamam matbaa olacak şekle konuldu, Üsküdar Matbaasının bütün aletleri ve edevâtı oraya nakledilerek o hamam Dârüt Tıbaatül Âmire oldu; Takvimi Vekaayi Gazetesi vak’anüvis Es’ad Efendinin nezâretinde hicrî 1248 (M. 1832) de neşredilmeye başlandığında, bu resmî gazete için de yine o camiin yanında köşe başında kapucubaşılardan Musa Ağanın Konağı 500 keseye satın alınarak Yakvimhâne ittihaz edildi.
“İşte o tarihlerden bu 1280 yılına kadar (30-35 yıl içinde) bu iki dâirede (asıl devlet matbaası, Dârüt Tıbaa ile devletin resmî gazetesi Takvimi Vekaayiin matbaasında nice binlerce kitabe, risâle ve sâir evrak basıldı. Fakat matbaacılık günbegün ilerlediğinden her bir levâzımı ile büyük bir matbaanın vücûdu şart idi. Bâbihümâyun içinde yanmış eski mâliye dâiresi’nin arkasında hayli masrafla bir binâ yapılmış, içinde bir buhar makinası ve presler ve sâir âletler ile tamamlanmamış bir kâğıd para basma fabrikası duruyordu. Bu 1280 yılında Bayazıddaki eski matbaa ile Takvimhâne de buraya nakledildi ve sâir noksanları da tamamlanarak İstanbulda o ana kadar misli görülmemiş bir büyük matbaa açılmış oldu.
“Bu matbaanın tesisine o zaman maarif nâzırı bulunan Edhem Paşa çok himmet etmişdir. Matbaanın açılış gününde Sadırâzam Keçecizâde Fuad Paşa ile ahkâmı adliye reisi Yusuf Kâmil Paşa ve sâir bâzı devlet erkânı hazır bulundular. O gün dâvetlilere tezgâhların birinde basılmış ve tarafımdan yazılmış şu kıt’a dağıtılmışdı:
Hüda tahtında dâim eylesin Abdülâziz Hânı
Bu Dârüttab’ı ol hâkaanı zişan eyledi tes’sis
O şâhın himmeti neşri ulûma olmada masruf
Ulûmu san’ata kaldı ehâli sınıfını te’nis
“Eski matbaa binâsı (Kapdanpaşa Hamamı) maarif nezâretine verildi, mekteb oldu; Takvimhâne de (Musa Ağa Konaği) Mısırlı Mustafa Fâzıl Paşaya satıldı” (Ahmed Lütfi Efendi).
Tema
Yer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM080457
Tema
Yer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfa 4269
Tema
Yer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.