Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DADYAN (Boğos Amira veya Bey)
Barutcubaşı; Simon Amira Dadyan’ın ikinci oğludur. 1800 de Azadlı’da doğmuş ve 1863 de Parisde vefat etmişdir, nâaşı İstanbula getirilerek Kumkapu Patrikhâne Kilisesinin avlusuna defnedilmişdir.
Boğos Bey önce, Azadlı Baruthânesinde pederinin yanında çalışmışdır. 1826 da Yeniçeri Ocağı lâgvedildikten sonra, Bakırköy veya Yeşilköy Baruthânesinin idaresi de Sultan Mahmud tarafından Simon Amiranın uhdesine verilince, o da oğlu Boğos Dadyan’ı mezkûr Baruthâne için kendisine vekil tayin etmiştir. 1832 de babası vefat edince bu vazifeye asâleten geçmiştir. Ömrünün sonlarında, Azadlı Baruthânesinin barutcubaşılığını da yapmışdır.
1844 de, Sultan Mecidin emriyle fesinin üzerinde altun tuğra nişanını taşımak imtiyazına nâil olmuşdur. 1844 de, Pâdişahın İzmit ve Bursa seyahatlerinde, kendisine refakat eden altı ermeni ileri gelenleri arasında bulunmuşdur. Sultan Mecid, 1846 yılı Nisan ayında çıkdığı seyahatda, havanın sisli ve yağmurlu olmasından dolayı dört gün Yeşilköyde Boğos Beyin köşkünde kalmışdır.
1854 de Kırım harbi esnasında, Baruthânede yapdığı ıslâhat ve istihsal edilen barut mikdarını Türk ordusundan maada müttefik ordularının ihtiyaçlarını dahi karşılayabilecek seviyeye çıkarmasından ötürü, Sultan Abdülmecid Boğos Beye, 1856 da Ûla rütbesini tevcih etmiş ve “Bey” ünvânını verm...
⇓ Read more...
Barutcubaşı; Simon Amira Dadyan’ın ikinci oğludur. 1800 de Azadlı’da doğmuş ve 1863 de Parisde vefat etmişdir, nâaşı İstanbula getirilerek Kumkapu Patrikhâne Kilisesinin avlusuna defnedilmişdir.
Boğos Bey önce, Azadlı Baruthânesinde pederinin yanında çalışmışdır. 1826 da Yeniçeri Ocağı lâgvedildikten sonra, Bakırköy veya Yeşilköy Baruthânesinin idaresi de Sultan Mahmud tarafından Simon Amiranın uhdesine verilince, o da oğlu Boğos Dadyan’ı mezkûr Baruthâne için kendisine vekil tayin etmiştir. 1832 de babası vefat edince bu vazifeye asâleten geçmiştir. Ömrünün sonlarında, Azadlı Baruthânesinin barutcubaşılığını da yapmışdır.
1844 de, Sultan Mecidin emriyle fesinin üzerinde altun tuğra nişanını taşımak imtiyazına nâil olmuşdur. 1844 de, Pâdişahın İzmit ve Bursa seyahatlerinde, kendisine refakat eden altı ermeni ileri gelenleri arasında bulunmuşdur. Sultan Mecid, 1846 yılı Nisan ayında çıkdığı seyahatda, havanın sisli ve yağmurlu olmasından dolayı dört gün Yeşilköyde Boğos Beyin köşkünde kalmışdır.
1854 de Kırım harbi esnasında, Baruthânede yapdığı ıslâhat ve istihsal edilen barut mikdarını Türk ordusundan maada müttefik ordularının ihtiyaçlarını dahi karşılayabilecek seviyeye çıkarmasından ötürü, Sultan Abdülmecid Boğos Beye, 1856 da Ûla rütbesini tevcih etmiş ve “Bey” ünvânını vermişdir. Üç defa vazife ile hükümet tarafından Avrupaya gönderilmişdir. 1855 deki ziyaretinde, Parisde, İmparator Üçüncü Napolyon’un huzuruna çıkmak şerefine nâil olmuşdur.
Bu şöhretli ve asil ermeninin naaşı İstanbula getirildiği zaman Gregorven ve Katolik ermeniler arasında bir münakaşa olmuşdu. Zira Parisde, ölüm döşeğinde, Gregoryen papaz bulunamadığından dolayı son dinî vazifeleri bir Katolik papazı tarafından yapılmışdır: Katolikler onu kendi dinlerine mensup addetmişler ve cenazesini de kendileri kaldırmak istemişlerdir. Mesele büyüyerek Babıâliye intikal etmiş ve zerâfeti ile meşhur sadrazam Keçecizade Fuat Paşa da meseleyi şöyle kapatmışdı. Katoliklere hitabederek: “Madem ki ölmeden Katolik olmuşdur, demek ki ruhunu siz kazandınız artık cesedini de Gregoryenlere terk ediniz!” demişdi.
Boğos Bey Dadyan, ermeni cemaatine de değerli hizmetlerde bulunmuşdur. 1844-1848 yılları zarfında Yedikule Ermeni Hastahanesinin mütevellisi olmuşdur; bu hastahaneye maddî, yardımları çok büyükdür. Hastahanenin karşısındaki bağını da hastahaneye hibe etmişdir. 1847 de Patrikhâne meclisi âzası seçilmiş, 1849, 1851, 1853 seçimlerinde de aynı meclise âza olmuşdur. 1861 de ise, Sahak Abro’nun yerine Patrikhâne cismânî meclisine âza olmuşdur.
Boğos Beyin diğer hayrâtı meyânında şunları zikredebiliriz; 1845 de Yeşilköyde ki Surp Istepannos kilisesini yeniden inşa ettirmişdir. 1833 de, Zeytin Burnunda, Surp Agop Manastırında inşa edilen Kolerahânenin takriben 10.000 arşınlık arsasını hibe etmişdir. Aynı mahalde, 1832 de inşa edilen Surp Agop Kilisesini de 1850 sıralarında tevsi etmişdir. 1858 - 1859 da, mezkûr yerde yatılı bir mektebin tesisi için Hassa mimarı Karabet Amira Balyan’la birlikte 180.000 kuruş bağışlamışdır. 1860 da, Üsküdarda Surç Hac Mektebi kârgir olarak yeniden inşa edilirken 25.000 kuruş yardımda bulunmuş ve 4200 kuruşluk da yapı malzemesi vermişdir. Samatyadaki Sahakyan adlı mektebe de 600 kuruş aylık bağışlamışdır. Galatadaki ermeni mektebine de teberrularda bulunmuşdur.
Kevork PAMUKCİYAN
Boğos Bey Dadyan
(Resim: S. Bozcalı
Theme
Person
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Kevork Pamukciyan
Identifier
IAM080302
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
S. Bozcalı
Description
Volume 8, pages 4191-4192
Note
Image: volume 8, page 4191
Theme
Person
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.