Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇUKURCUMA HAMAMI, BOSTANBAŞI HAMAMI
Beyoğlunda Firuzağa Mahallesinde Çukurcuma Caddesinde, bu caddenin Ekmekçi Camii Sokağı ile olan kavuşağı köşesindedir; Boğazkesen Caddesinden gelindiğine göre sağ koldadır (Çukurcuma Caddesinde bir hamam da vardır; B.: Çukurcuma Sürahi Hamamı).
Beyoğlunun Nakşidil Vâlidesultan hayrı ve vakfı bol suya kavuşduğu 1831 târihinden az sonra yapılmış küçük ve çok güzel bir tek hamamdır; 1965 de aynı zamanda sâhibi olan Sarıgan Küçükköseoğlu adında bir ermeni vatandaş tarafından işletilmekte idi; pazar günleri bütün gün erkeklere, diğer günler sabahları saat 6-10 arası erkeklere, 10-18 arası kadınlara, 18-22 arası yine erkeklere açılmakda idi.
Caddeye açılan kapusundan camekâna 16 basamak taş merdiven ile inilir; bu merdivenin tam karşısında dirsekli bir ahşab merdiven ile de üst asma kat soyunma peyke ve odacıklarına çıkılır; camekânın sokağa ve arka tarafa açılan pencereleri bu üst kat odacıklarıdır; camekânın alt kısmı ortadaki fener pencerelerinden ışık alır. Alt katda, giriş merdiveninin sağında genişçe peykeli soyunma bölmesi, sol tarafında da beş göz soyunma odacığı vardır; bu alt kat peykeli bölme ve odacıklar penceresizdir. Ortada bir mermer havuzcuk vardır. Camekânda sol tarafta bir kapu da hamamın külhan avlusuna açılır.
Asıl yıkanma yerine girince, önce soğuklukda enlemesine...
⇓ Devamını okuyunuz...
Beyoğlunda Firuzağa Mahallesinde Çukurcuma Caddesinde, bu caddenin Ekmekçi Camii Sokağı ile olan kavuşağı köşesindedir; Boğazkesen Caddesinden gelindiğine göre sağ koldadır (Çukurcuma Caddesinde bir hamam da vardır; B.: Çukurcuma Sürahi Hamamı).
Beyoğlunun Nakşidil Vâlidesultan hayrı ve vakfı bol suya kavuşduğu 1831 târihinden az sonra yapılmış küçük ve çok güzel bir tek hamamdır; 1965 de aynı zamanda sâhibi olan Sarıgan Küçükköseoğlu adında bir ermeni vatandaş tarafından işletilmekte idi; pazar günleri bütün gün erkeklere, diğer günler sabahları saat 6-10 arası erkeklere, 10-18 arası kadınlara, 18-22 arası yine erkeklere açılmakda idi.
Caddeye açılan kapusundan camekâna 16 basamak taş merdiven ile inilir; bu merdivenin tam karşısında dirsekli bir ahşab merdiven ile de üst asma kat soyunma peyke ve odacıklarına çıkılır; camekânın sokağa ve arka tarafa açılan pencereleri bu üst kat odacıklarıdır; camekânın alt kısmı ortadaki fener pencerelerinden ışık alır. Alt katda, giriş merdiveninin sağında genişçe peykeli soyunma bölmesi, sol tarafında da beş göz soyunma odacığı vardır; bu alt kat peykeli bölme ve odacıklar penceresizdir. Ortada bir mermer havuzcuk vardır. Camekânda sol tarafta bir kapu da hamamın külhan avlusuna açılır.
Asıl yıkanma yerine girince, önce soğuklukda enlemesine bir tonos kemer altında mermer peykeli bir bölme, onun sağında iki kurnalı bir soğuk halvet, solunda da dar bir koridor üzerinde iki göz temizlik ot kurnası ve iki ayakyolu vardır.
Soğukluktan tek kurnalı ve beşik kubbe ile örtülmüş bir bölmeye girilir; bu bölmenin solunda beşik kubbe ile örtülmüş iki kurnalı bir halvet vardır; sağ tarafında da iki halvet ile hararenin asıl büyük sahnı bulunmaktadır; halvetlerden biri müstatil şeklinde tonos örtülü ve beş kurnalı, diğeri kare şeklinde ve yarım küre kubbecik ile örtülü ve üç kurnalıdır.
Büyük yıkanma sahnına gelince müstatil şeklinde ise de, iki ucundan birer kemer atılmış ve orta kısmı kare şeklini almış ve bu orta kısmın üstü yarım küre bir kubbe ile örtülmüşdür; ortada kare şeklinde bir göbek taşı ve etrâfında on kurna vardır; böylece Çukurcuma Bostanbaşı Hamamı 23 kurnalı bir hamamdır; erkeklere açıldığı zaman dışarda iki natır ve içerde bir dellâk, cem’an üç uşak çalışmakda idi.
Camekân, asıl şirin yapısını muhafaza etmektedir, tâmir denilerek betonlaştırılır ise pek yazık olur.
Bibl.: R.E. Koçu, Erdem Yücel, Hakkı Göktürk, Mehmed Koçu, gezi notu, Ağustos, 1965.
Çukurcuma Bostanbaşı Hamamı
(Plân: Ömer Tel)
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Ömer Tel
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM080252
Tema
Yapı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Emeği Geçen
Ömer Tel
Tanım
Cilt 8, sayfalar 4166-4167
Not
Görsel: cilt 8, sayfa 4166
Bakınız Notu
B.: Çukurcuma Sürahi Hamamı.
Bibliyografya Notu
Bibl.: R.E. Koçu, Erdem Yücel, Hakkı Göktürk, Mehmed Koçu, gezi notu, Ağustos, 1965.
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Ömer Tel
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.