Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇÖP
“Farsça çöb den alınmıştır: ağaç, saman, çalı ve emsali şeylerin kırıntısı; süprüntü” (Türk Lûgatı).
İstanbul ağzında deyimlere girmişdir:
Evlenme çağına gelmiş ve kız arayan, kendisinin de anası ve kız kardeşi olmayan oğlana “çöpsüz üzüm” denilir; meselâ yakın geçmişte oğlanın resmini pek beğenmemiş olan kıza hitap ile:
— Öyle ince eleyip sık dokuma kızım.. her şeyden çöpsüz üzüm, ne kaynana dırıltısı, ne görümce zırıltısı var!..
Aşırı derecede titiz, dikkatli adamlara “çöp atlamaz” denilir; patronlar arasında bir genç üzerine konuşulur:
— Tam bizim fabrikaya müdür olacak adam.. bu gence çöp atlatılmaz..
Aynı deyim; aşırı vehimli, vesveseli kimseler hakkında da kullanılır: “— Bırak şu çöp atlamazı.. üç kuruş için deli ediyordu beni.. anlatıncaya kadar göbeğim çatladı..”
Aynı anlamda darbı mesel: “Armudun sapı, üzümün çöpü...”
Çöplerin, süprüntünün toplandığı yere “Çöplük” temizli işçisine, amelesine de “Çöpçü” denilir ki bu isimler de İstanbulda halk ağzı deyimlere girmişdir.
“Çöplük”, yurd dışında “Vatan”, vatanda doğub büyüdüğü “Şehir, kasaba”, şehirde, kasabada oturan “Muhit, Mahalle”, muhitde, mahallede “ev” kastedilerek kullanılır:
Herkese cennet, kendi çöplüğü!
Bu anlamda bir de darbı mesel vardır:
Her horoz kendi çöplüğünde öter!...
Çöplenme — Halk ağzı argo; 1 — Doyumluk...
⇓ Devamını okuyunuz...
“Farsça çöb den alınmıştır: ağaç, saman, çalı ve emsali şeylerin kırıntısı; süprüntü” (Türk Lûgatı).
İstanbul ağzında deyimlere girmişdir:
Evlenme çağına gelmiş ve kız arayan, kendisinin de anası ve kız kardeşi olmayan oğlana “çöpsüz üzüm” denilir; meselâ yakın geçmişte oğlanın resmini pek beğenmemiş olan kıza hitap ile:
— Öyle ince eleyip sık dokuma kızım.. her şeyden çöpsüz üzüm, ne kaynana dırıltısı, ne görümce zırıltısı var!..
Aşırı derecede titiz, dikkatli adamlara “çöp atlamaz” denilir; patronlar arasında bir genç üzerine konuşulur:
— Tam bizim fabrikaya müdür olacak adam.. bu gence çöp atlatılmaz..
Aynı deyim; aşırı vehimli, vesveseli kimseler hakkında da kullanılır: “— Bırak şu çöp atlamazı.. üç kuruş için deli ediyordu beni.. anlatıncaya kadar göbeğim çatladı..”
Aynı anlamda darbı mesel: “Armudun sapı, üzümün çöpü...”
Çöplerin, süprüntünün toplandığı yere “Çöplük” temizli işçisine, amelesine de “Çöpçü” denilir ki bu isimler de İstanbulda halk ağzı deyimlere girmişdir.
“Çöplük”, yurd dışında “Vatan”, vatanda doğub büyüdüğü “Şehir, kasaba”, şehirde, kasabada oturan “Muhit, Mahalle”, muhitde, mahallede “ev” kastedilerek kullanılır:
Herkese cennet, kendi çöplüğü!
Bu anlamda bir de darbı mesel vardır:
Her horoz kendi çöplüğünde öter!...
Çöplenme — Halk ağzı argo; 1 — Doyumluk olmayan hafif yemek, mükellef sofra aramamak: — Vaz geç lokantadan, bir mahallebiciye girip çöpleniverelim!..
2— Kanaatle geçim : — Nimetlerle dolu dünyada ömrümüz çöplenme ile geçti.
3 — Devlet hazinesinden gayri meşrû kazanç temini, kaba avâmî tâbiri ile “yiyicilik”:
Ne kazanmışsa, bütün kendi kazanmış, kendi!
Zâti devletleri, lâkin, azıcık çöplendi...
Mehmed Âkif
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Yazar/Üreten
Mehmed Âkif
Kod
IAM080173
Tema
Diğer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfalar 4121-4122
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.