Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇORABCI HANI
Mahmudpaşada eski meşhur hanlardan biri; yerine gidilip bu satırların yazıldığı 1965 yılındaki durumu tesbit edilemedi; bu hanın şöhretinin başlıca sebebi İstanbulun kadim ve büyük gedikli meyhânelerinden birinin de bu han içinde bulunmasıydı (B.: Meyhâneler; Gedikli Meyhâneler); meyhâne de hana nisbetle sâdece “çorabcı hanı” diye anılırdı. Hicrî 1295 (m. 1878) de bu büyük ve meşhur meyhânede bir cinâyet olmuş, meyhânenin Haygas adında güzelliği ile meşhur genç uşağı. Mahmudpaşa yangın tulumbası uşaklarından Benli Mustafa adında bir delikanlı tarafından, bıçaklı bir kaba şakalaşma arasında kazâen vurularak öldürülmüşdür. O tarihlerde en haşarı çağlarını yaşamakda olan Üsküdarlı kalender halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Razi’nin Haygas Uşak üzerine bir manzûmesi, cinâyet vak’ası için de bir tarihi vardır; manzûmeden Çorabcı Hanı Meyhânesinin bir Ermeni tarafından işletildiği yakın bir tahmin ile söylenebilir:
Meygede meygede gezer dururum
Muğbeçe gözlerim ermeni urum
Çorabcı Hanına vardım ki yâ hey
Mest oldum içmeden tek katrecik mey
Bir nigâhı cellâd şıkırdım haylaz
Siyehçerde ermen mahbûbu Haygas
Gamzeli topuklu perçemli benli
Cümleyle sohbeti hep senli benli
Lâübâli meşreb şöyle bir bıçkın
Aman be Haygasım yakın gel yakın
Çorabcı Hanının çorabsız şâhı
Uşşâkı mest ider bir ...
⇓ Devamını okuyunuz...
Mahmudpaşada eski meşhur hanlardan biri; yerine gidilip bu satırların yazıldığı 1965 yılındaki durumu tesbit edilemedi; bu hanın şöhretinin başlıca sebebi İstanbulun kadim ve büyük gedikli meyhânelerinden birinin de bu han içinde bulunmasıydı (B.: Meyhâneler; Gedikli Meyhâneler); meyhâne de hana nisbetle sâdece “çorabcı hanı” diye anılırdı. Hicrî 1295 (m. 1878) de bu büyük ve meşhur meyhânede bir cinâyet olmuş, meyhânenin Haygas adında güzelliği ile meşhur genç uşağı. Mahmudpaşa yangın tulumbası uşaklarından Benli Mustafa adında bir delikanlı tarafından, bıçaklı bir kaba şakalaşma arasında kazâen vurularak öldürülmüşdür. O tarihlerde en haşarı çağlarını yaşamakda olan Üsküdarlı kalender halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Razi’nin Haygas Uşak üzerine bir manzûmesi, cinâyet vak’ası için de bir tarihi vardır; manzûmeden Çorabcı Hanı Meyhânesinin bir Ermeni tarafından işletildiği yakın bir tahmin ile söylenebilir:
Meygede meygede gezer dururum
Muğbeçe gözlerim ermeni urum
Çorabcı Hanına vardım ki yâ hey
Mest oldum içmeden tek katrecik mey
Bir nigâhı cellâd şıkırdım haylaz
Siyehçerde ermen mahbûbu Haygas
Gamzeli topuklu perçemli benli
Cümleyle sohbeti hep senli benli
Lâübâli meşreb şöyle bir bıçkın
Aman be Haygasım yakın gel yakın
Çorabcı Hanının çorabsız şâhı
Uşşâkı mest ider bir nîm nigâhı
Elinde bâde gel lebinde meze
Böyle bir meyhâne gerekdir bize.
TARİH
Tulumbacı fetâdır bıçkın Benli Mustafa
Dîdei uşşâkına hüsnü nûdi musaffâ
Mahmudpaşalıdır o semti Çorabcı Hanı
Tezgâhının her akşam tulumbacım mihmânı
Haygas başka güzeldir, Mustafa Uşak başka
Yakışır doğrusu bak gençlere oynaş şaka
Eseri kazâdır bil kader olacak olur
Kamayla oynar iken güzel Haygas vurulur
Kim dayanır söyleyin böyle çifte acıya
Kelepçe zincir zından kaatil tulumbacıya
Dilber Haygas Şâha da açılır kara mezar
Kasem ki şehbazlara değmişdir bir kem nazar
Vak’anın tarihini yazdım görün elmasa
“Benli Mustafa kıydı yâhu civan Haygasa”
1295 (m. 1878)
1305-1308 (m. 1887-1890) arasında Çorabcı Hanı Meyhânesi yanmış, yangından sonra da tamir edilip açılmamışdır.
Bibl. : M. Tevfik, Meyhâne; Âşık Râzi, Evrâkı metrüke; Vâsıf Hiç, not.
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM080134
Tema
Yapı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfalar 4103-4104
Bakınız Notu
B.: Meyhâneler; Gedikli Meyhâneler
Bibliyografya Notu
Bibl. : M. Tevfik, Meyhâne; Âşık Râzi, Evrâkı metrüke; Vâsıf Hiç, not.
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.