Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇOCUK CANBAZLAR, AKROBATLAR
İstanbulda devir devir çocuk canbaz ve akrobatlar yaşlarından umulmayan hünerlerle büyük şöhret kazanmışdır. Üsküdarlı Vâsıf Hoca bize tevdi ettiği bir notda şunları yazıyor: “1880 ile 1885 arasında İstanbula bir sirk gelmişdi, çeşitli milletden çeşitli hüner sâhibini toplamışlar, Japon ve Çinliden Kızılderililere kadar vardı. Kızılderili 13-14 yaşlarında Mira Miro Vanzoci adında bir oğlan vardı ki, hem ırkının kendine has çizgileriyle güzel bir çocuk, hem de emsalsiz bir nişancı idi. Eğersiz, çulsuz, çıplak bir ata biner, yanına sekiz on aded küçük ve kısa saplı balta alır, sirkin kurulduğu Çırpıcı çayırında ortaya dikilen ağaçdan oyma acayip bir Cin-Şeytan başlı sırık etrafında dört nala sürer, at koşarken çocuğun başındaki rengârenk tüylü serpuşu açılarak evvelâ bir hoş temâşâ olurdu, sonra o küçücük baltaları ağaç sırığa fırlatır ve hepsi de yukardan aşağıya ayni hizada dümdüz saplanarak dizilirdi, bir tanesi bile sağa veya sola kıl kadar oynamaz, üstelik baltaların sapları da ayni hizayı tutardı. Hünerinden sonra dolaşır, kendi resmini hâtıra olarak 1 kuruşa satardı. İstanbullular bu çocuğu o kadar takdir etmişdi ki, resmine 5 kuruş, bir mecidiye verenler de olurdu. Yine o tarihlerde Canbaz Nuri adında 16-17 yaşlarında bir ip canbazı çocuk büyük şöhret kazanmışdı, fakat kend...
⇓ Read more...
İstanbulda devir devir çocuk canbaz ve akrobatlar yaşlarından umulmayan hünerlerle büyük şöhret kazanmışdır. Üsküdarlı Vâsıf Hoca bize tevdi ettiği bir notda şunları yazıyor: “1880 ile 1885 arasında İstanbula bir sirk gelmişdi, çeşitli milletden çeşitli hüner sâhibini toplamışlar, Japon ve Çinliden Kızılderililere kadar vardı. Kızılderili 13-14 yaşlarında Mira Miro Vanzoci adında bir oğlan vardı ki, hem ırkının kendine has çizgileriyle güzel bir çocuk, hem de emsalsiz bir nişancı idi. Eğersiz, çulsuz, çıplak bir ata biner, yanına sekiz on aded küçük ve kısa saplı balta alır, sirkin kurulduğu Çırpıcı çayırında ortaya dikilen ağaçdan oyma acayip bir Cin-Şeytan başlı sırık etrafında dört nala sürer, at koşarken çocuğun başındaki rengârenk tüylü serpuşu açılarak evvelâ bir hoş temâşâ olurdu, sonra o küçücük baltaları ağaç sırığa fırlatır ve hepsi de yukardan aşağıya ayni hizada dümdüz saplanarak dizilirdi, bir tanesi bile sağa veya sola kıl kadar oynamaz, üstelik baltaların sapları da ayni hizayı tutardı. Hünerinden sonra dolaşır, kendi resmini hâtıra olarak 1 kuruşa satardı. İstanbullular bu çocuğu o kadar takdir etmişdi ki, resmine 5 kuruş, bir mecidiye verenler de olurdu. Yine o tarihlerde Canbaz Nuri adında 16-17 yaşlarında bir ip canbazı çocuk büyük şöhret kazanmışdı, fakat kendi yolsuz hareketleri ve uyğunsuzlukları ile sefâlete düşerek sonunda hırsız oldu, hapishâneye düşerek mahvoldu (B.: Nuri, Canbaz)”.
İkinci Abdülhamidin son saltanat yıllarında İstanbula gelmiş ve Beyoğlunda Konkordiya Tiyatrosunda hünerler göstermiş İngiliz Morgan canbaz âilesinden Charles Morgan adındaki bir çocuk da kız kardeşleri ile beraber büyük bir şöhret kazanmışdır, ki büyük ablası devrin namlı hafiyesi Fehim Paşaya Metres olmuşdu (B.: Morgan Âilesi. Morgan, Charles).
1940 ile 1943 arasında Hüseyin adında 14-15 yaşlarında bir çingene çocuğu, yalın ayak, pırpırı kiyâfet Balıkpazarı meyhânelerinde dolaşır, yaşından ve kılık kıyâfetinden aslaa umulmayan öyle akrobasi hünerleri gösterirdi ki, eğer elinden tutacak bir menecer bulmuş olsaydı belki devrimizin en büyük akrobatlarından biri olurdu, bahtız şopar bir koruyucu bulamadı, sefâlet içinde mahvoldu (B.: Hüseyin, Küçük Akrobat). Zamanımızda yaşından umulmayan hünerler göstermiş bir akrobat çocuğu da Erdoğan Durguner’dir (B.: Durguner, Erdoğan).
Söylemeğe hâcet yoktur ki, canbazlık, akrobatlık aslında çocukluk çağında elde edilen hünerler mümkindir ve bu çocuklar hemen daimâ İstanbulun ayak takımı arasından çıkmışlar, yahud, menşei ayni tabakaya bağlayan bir canbaz babanın oğlu olmuşlardır.
Mira Miro Vanzai
(Resim : Sabiha Bozcalı)
Theme
Other
Contributor
Sabiha Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM080084
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Sabiha Bozcalı
Description
Volume 8, pages 4071-4072
Note
Image: volume 8, page 4071
See Also Note
B.: Nuri, Canbaz; B.: Morgan Âilesi. Morgan, Charles; B.: Hüseyin, Küçük Akrobat; B.: Durguner, Erdoğan
Theme
Other
Contributor
Sabiha Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.