Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
GAZÂLÎ (Erzurumlu Derviş)
Geçen asır sonlarında İstanbul’da yaşamış Bektâşi fukarâsından bir kalender; hemşehrisi Âşık İbrahim’in defterinde onun şânında iki manzûme vardır, biri Gazâlî’nin ağzından yazılmışdır:
Nelere katlanmışız nelere katlanırız
Yalun ayak yürürüz gün olur atlanırız
Kâh abdestsiz gezeriz haftalar aylar boyu
Bir hamama girdik mi kırk sefer şartlanırız.
Erzurumdur hâkimiz gazalar görmüş serhad
Severiz tâzeleri şâbı emred ya mevhat
Bizden cemâl âşıkı merdi meydanlar çıkar
İffet ismet şânında bizdedir ferman berat.
Biz güzeli severiz hattâ ayak öperiz
Âşıkı sâdıklarız yüreğimiz tertemiz
Dilberi mübtezeli çeküb çirkin içinden
Zülâli muhabbetle yıkarız temizleriz.
Mîzânımız yürekde vız gelir elin sözü
Âşıklıkdan anlar mı hiç Allah’ın öküzü
Severmiş güzelleri güzel olan Allahım
Riyâzeti nefs ile biz de açdık kalb gözü
Pîrimiz üstâdımız Hazreti Bektaş Velî
Kitâbı aşkımızdır Mesnevîi Mevlevî
Serâpâ uryan olsa ciğerpâre yârimiz
Gevheri iffetine sürmeyiz aslaa eli.
Bâşımızın tâcını çalmayız aslaa yere
Eseri nakşi Hüdâ deyüb bakdık dilbere
Yar dizinde can verdik temâşâyi hüsn ile
Niyâzımız Fâtihe Gazâlî kalendere.
Tarih
“Hak didi verdi canı yar dizinde Gazâli”
1297 (M. 1879-1880)
Koca Derviş Gazâlî mürşidim ben herberim
Hâki pâki Erzurum merdi meydan hemşehrim
Naklidüb menâkibin şöyle şik...
⇓ Read more...
Geçen asır sonlarında İstanbul’da yaşamış Bektâşi fukarâsından bir kalender; hemşehrisi Âşık İbrahim’in defterinde onun şânında iki manzûme vardır, biri Gazâlî’nin ağzından yazılmışdır:
Nelere katlanmışız nelere katlanırız
Yalun ayak yürürüz gün olur atlanırız
Kâh abdestsiz gezeriz haftalar aylar boyu
Bir hamama girdik mi kırk sefer şartlanırız.
Erzurumdur hâkimiz gazalar görmüş serhad
Severiz tâzeleri şâbı emred ya mevhat
Bizden cemâl âşıkı merdi meydanlar çıkar
İffet ismet şânında bizdedir ferman berat.
Biz güzeli severiz hattâ ayak öperiz
Âşıkı sâdıklarız yüreğimiz tertemiz
Dilberi mübtezeli çeküb çirkin içinden
Zülâli muhabbetle yıkarız temizleriz.
Mîzânımız yürekde vız gelir elin sözü
Âşıklıkdan anlar mı hiç Allah’ın öküzü
Severmiş güzelleri güzel olan Allahım
Riyâzeti nefs ile biz de açdık kalb gözü
Pîrimiz üstâdımız Hazreti Bektaş Velî
Kitâbı aşkımızdır Mesnevîi Mevlevî
Serâpâ uryan olsa ciğerpâre yârimiz
Gevheri iffetine sürmeyiz aslaa eli.
Bâşımızın tâcını çalmayız aslaa yere
Eseri nakşi Hüdâ deyüb bakdık dilbere
Yar dizinde can verdik temâşâyi hüsn ile
Niyâzımız Fâtihe Gazâlî kalendere.
Tarih
“Hak didi verdi canı yar dizinde Gazâli”
1297 (M. 1879-1880)
Koca Derviş Gazâlî mürşidim ben herberim
Hâki pâki Erzurum merdi meydan hemşehrim
Naklidüb menâkibin şöyle şikeste beste
Rûzigârı mekkâre yâdgârım eylerim.
Silâhdar Hanındadır o dervişin odası
Hasır postu döşeği entarisi hırkası
Bir de can yoldaşı var Hemşinli Süleymanı
Topuk parmak kınalı serkeş çapkın kırması.
Cümle esrâra vâkıf bilir de bilmezlenir
Kâşifi ahvâl ammâ görür de görmezlenir
Pîr evin ilebrîzi nur eyleyen o köçek
Göz pasını siler de rindâne silmezlenir.
Kitâbı aşk okunur âvâzi bülend ile
Kuşağın tebdil etmiş üzülfden kened ile
Payi dilberi okşar subha hem tesbih deyû
Pelengin terbiyesi tâziyâne pend ile.
Eyyâmı bahâr ü sayf vakti harîf ü şitâ
Ol pîri kâmil ile ol tâze serkeş fetâ
Baş açık yalun ayak ateş dimez buz dimez
Sadefçeden çıkardı şâhdâne dürri yektâ.
Deyüb çillemiz tamam yârâne verdi selâm
Yumdu gözün Gazâlî Hû Eyvallah son kelâm
Mürşidimiz yetimi Süleyman emâneti
Emrider sıyâneti yetîme dîni islâm
Aynı defterde asıl adı bilinmeyen Derviş Gazâlî’nin birkaç nefesi kayıtlıdır:
Kurban oldum tığlandım
Hem aşk odunda yandım
Pîr himmeti ölmeyüb
Allah dedim dayandım.
Yar pâyine koydum başı
Düşünmedim azık aşı
Gıdâmızdır güzellerin
Güzel gözü güzel kaşı
Mühürledi yârim ayak
Pirliğimde oldu dayak
Dedim bir şehrâyin gerek
Dil hânesin kundakla yak.
On ikidir bizde yollar
Dört bacakla dört de kollar
İki canız postumuz tek
Bir de pîrim bizi kollar.
Çözdüm gözümdeki bağı
Öpdüm şâhımda ayağı
Anın hüsnü uyandırdı
Gönül evimde çırâğı.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM110405
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 11, page 6022
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.