Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ESNAF TÜRKÜLERİ”
Sadi Yâver Ataman’ın “Memleket Havaları” isimli eserinin 1954 yılında yayınlanmış ilk kitabcığı; 17X24 santim eb’adında 32 sayfadır. Değerli müellif eserini takdim ederken şunları yazıyor: “Bu küçük baskı ile takdim ettiğim Esnaf Türküleri, İstanbul Radyosundaki Memleket Havaları programlarımızda zaman zaman çalıp çığırdığımız bâzı seçme parçaları ihtivâ etmektedir. Esnaf türküleri, yapılarına âmil olan sebebleri, ictimâî mânâ ve fonksiyonları ile halk musikimizin mühim bir kolunu teşkil eder. Halk, zanaat ve meslekleri ile ilgili iş hayatının hususiyetlerini, açık ve samimî bir mizah ifâdesi, üslubu, temposu ve âhengi ile bu türkülere geçirmişdir. Esnaf türkülerinin belli başlı vasıflarından biri de, dramatik unsurları ihtivâ eden temsîlî bir mâhiyet arz etmesidir. Meselâ “Keçeci”, “Demirci”, “Kalaycı”, “Hamamcı”, “Sobacı”, “Arabacı”, “Helvacı”, “Balıkcı” türkülerindeki ritm, âhenk ve hareketler bu zanaat şubelerinin iş kuvvetini karakterize edici bir üslub taşıdıkları cihetle söylenmeleri, işin şekline ve îcablarına uydurulmaktadır.”
Sâdi Yâver Ataman küçücük fakat çok kıymetli eserine Terzi, Değirmenci (2 türkü), Berber, Hamamcı, Keçeci, Arabacı (2 türkü), Balıkcı, Oduncu, Kahveci, Demirci-Kalaycı-Sobacı, Boyacı (Kundura boyacısı), Leblebici, Bostancı ve Helvacı, 16 Esnaf üzer...
⇓ Devamını okuyunuz...
Sadi Yâver Ataman’ın “Memleket Havaları” isimli eserinin 1954 yılında yayınlanmış ilk kitabcığı; 17X24 santim eb’adında 32 sayfadır. Değerli müellif eserini takdim ederken şunları yazıyor: “Bu küçük baskı ile takdim ettiğim Esnaf Türküleri, İstanbul Radyosundaki Memleket Havaları programlarımızda zaman zaman çalıp çığırdığımız bâzı seçme parçaları ihtivâ etmektedir. Esnaf türküleri, yapılarına âmil olan sebebleri, ictimâî mânâ ve fonksiyonları ile halk musikimizin mühim bir kolunu teşkil eder. Halk, zanaat ve meslekleri ile ilgili iş hayatının hususiyetlerini, açık ve samimî bir mizah ifâdesi, üslubu, temposu ve âhengi ile bu türkülere geçirmişdir. Esnaf türkülerinin belli başlı vasıflarından biri de, dramatik unsurları ihtivâ eden temsîlî bir mâhiyet arz etmesidir. Meselâ “Keçeci”, “Demirci”, “Kalaycı”, “Hamamcı”, “Sobacı”, “Arabacı”, “Helvacı”, “Balıkcı” türkülerindeki ritm, âhenk ve hareketler bu zanaat şubelerinin iş kuvvetini karakterize edici bir üslub taşıdıkları cihetle söylenmeleri, işin şekline ve îcablarına uydurulmaktadır.”
Sâdi Yâver Ataman küçücük fakat çok kıymetli eserine Terzi, Değirmenci (2 türkü), Berber, Hamamcı, Keçeci, Arabacı (2 türkü), Balıkcı, Oduncu, Kahveci, Demirci-Kalaycı-Sobacı, Boyacı (Kundura boyacısı), Leblebici, Bostancı ve Helvacı, 16 Esnaf üzerine 15 türkü almışdır; Değirmenci üzerine iki türkü vardır, Demirci, Kalaycı ve Sobacı esnafı da bir türküde birleştirlmişdir; ve 15 türkünün de notası bulunmaktadır. Ayrıca, Âşık Rûzînin meşhur Esnaf Güzelleri Destanından aldığı 16 kıt’ayı da geçen esnafın türkülerinin bulunduğu sayfalara serpişdirmişdir (B.: Esnaf Cicanları, Güzelleri); bu destanın ilk kıt’ası kitabının başına, son iki kıt’asını da kitabının sonuna eklemişdir. Sâdi Yâver Atamanın Rûzî destanından aldığı esnaf güzelleri şânındaki kıt’aların metni ile destanın asıl metni arasnıda ufak farklar vardır; örnek olarak iki parça alalım:
Berber (Destanda)
Berber güzelinin ayna cemâli
Ustura cebinde var mekrü âli
Yanılup eline verme sakalı
Bir kılı kırk yarar söyler ustaya
Berber (Kitabda)
Berber güzelinin ayna cemâli
Ustura elinde var mekrü âli
Yan geliüp eline verme sakalı
Bir kılı kırk yarar söyler ustaya
Kalaycı (Destanda)
Kalaycı güzeli sıvar bacağı
Yakar da pamuğu üfler ocağı
Çalkaya çalkaya siler kapağı
Tencereyi bâzan koyar ortaya
Kalaycı (Kitabda)
Kalaycı güzeli sıvar bacağı
Çıkarır meydana siyâhı ağı
Pamuk desteleyüp üfler ocağı
Çalkaladıkca çamur atar her câya
Balıkcı kıt’ası ise tamamen değişikdir:
(Destanda)
Balıkcı güzeli salverir ağı
Görenin erir yürekde yağı
Denizde yıpranır tez geçer çağı
Yem ider âşıkı takar oltaya
(Kitabda)
Balıkcı güzeli Allah emânet
Ağlara düşerse eğer kerâmet
Balık Pazarında kopar kıyâmet
Deryâ sadâ olur çıkar semâya
Sadı Yâver Atamanın Güzel kitabın “Kahveci”, “Arabacı”, “Berber” esnafı üzerine üç türkü ile aslında bir Rumeli türük olup şöhretini İstanbul meclislerinde yapmış Hamamcı Türküsünü alıyoruz; Üstad S. Y. Ataman bir zühul eseri olarak bu türkü için “Erzurum dolaylarına âiddir” diyor.
KAHVECİ TÜRKÜSÜ
Kahveciler kahvede kavurur
Yeni Mehmed Ağa kürkünü savurur
Aralıkda boş kese evirür
Şanlıdır o anlıdır o
Oynar gelin şıngır mıngır
Tellidir o pulludur o
Kahveciler kahvede döğer
Yeni Mehmed Ağa kendini över
Aralıkda boş kese örer
Şanlıdır o anlıdır o
Oynar gelin şıngır mıngır
Tellidir o pulludur o
Kahveciler kahvede pişirir
Yeni Mehmed Ağa aklını şaşırır
Şanlıdır o anlıdır o
Oynar gelin şıngır mıngır
Tellidir o pulludur o
ARABACI TÜRKÜSÜ
Arabacı arabacı
İşte sana ben kirâcı
Arabacıda arabanı çeeek
— Nereye?
— Kâhtâneye!
Arabacı da arabanı süüür
— Nereye?
— Beyoğluna!
Haydindi paldır küldür yallah yallah
Handindi tıngır mıngır yallah yallah
BERBER TÜRKÜSÜ
Ocak başında kaldım
İnce fikire daldım
Her kapu kakılışda
Berber geliyor sandım
Âh âh..
A berber oğlan oğlan
Boynuma dolan
HAMAMCI TÜRKÜSÜ
Amman amman amman hey hey
— Ey hamamcı bu hamama güzellerden kim gelir?
— Ne bileyim a efendim günde yüzbin can gelir!
Hadi leyli leyli leylâmda gel gel
Gel yavaş yavaş köşeyi dolaş
Küçücük saraç yanıma yanaş
Amman amman amman hey hey
İnsafsız hayırsız yar arsız yar
Allanda gel gel sallanda gel gel
Al hançerin sok kalbime gör içinde neler var
Allanda gel gel pullanda gel gel
Hüsnü KINAYLI
Berber Türküsü
(Sadi Yaver Atamandan)
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Yazar/Üreten
Hüsnü Kınaylı
Kod
IAM100262
Tema
Diğer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 10, sayfalar 5349-5350
Not
Görsel: cilt 10, sayfa 5350
Bakınız Notu
B.: Esnaf Cicanları, Güzelleri
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.